Vatan Kavramı Nedir? Ne Değildir?

Vatan Kavramı Üzerine Tezler:

  • Vatan Arapça (waṭan وَطَن) dan dilimize geçmiş olup en eski örneği Kul Ali’nin Kıssa-i Yusuf adlı şirinde bahsolunmuştur (1377). Kişinin doğduğu, konakladığı, yaşadığı yere deniyor. Çok uzun bir zaman diliminde bu anlamda kullanılmış.
  • Takdir edersiniz ki günümüz anlamından çok uzak. Zamanımızdaki kullanımı Fransızca “patrie” kavramından gelme. Yani bir ulus devletin sınırları içinde kalan yer. Bu anlamı kazanması için Fransız ihtilalini beklememiz gerekmiş.
  • Bu kelime, 1860 yılından itibaren Osmanlıyla tanışan ulusçuluk akımıyla birlikte; “doğulan, konaklanan, yaşanan yer” anlamını yitirip, bu yeni anlamına kavuşuyor. Oradan da günümüze kadar geliyor.
  • Fransız devrimine, bu devrimi koşullayan fikirlerin ortaya çıkışına kadar, ne ulus devletler ne de “patrie” kavramı, yani kutsal vatan yok.
  • Zaten olmuş olsaydı, Türkler’in çok uzun yıllar anavatanı olmuş Orta Asya coğrafyasını, yani vatanlarını, Çinliler ve Moğollara nasıl olup da terkettiğini açıklamakta zorlanırdık. Fransız ihtilaline kadar vatan, konaklanan yer olagelmiş.
  • Ordan göçüp başka yere geldiklerinde de, bu yeni yere vatan demişler. Ne bir kutsallığı, ne de uğruna ölünesi bir değeri yok.
  • Türklerin Orta Asya’dan Anadolu’ya, hatta bir kolunun Hazar’ın kuzeyinden Finlandiya ve Macaristan’a göçleri esnasında onlarca vatan, yani konaklanan yerleri olmuş. Hiç birisine de kutsiyet yüklenmemiş. Aynı kavram 1860 yılına kadar, Osmanlı için de mevcut değil.
  • Yeni yerler aldıkça, oraların tümü konaklanan yer olmuş, bu sınırlar sık sık genişlemiş/daralmış. Osmanlı, gittiği yerlerin hiç birini “vatanın bir karışı bile feda edilemez” anlayışı içinde görmemiş.
  • Bazen savaşarak, bazen para karşılığı, bazen de pazarlıklarla alınıp verilmiş bu yerler. Günümüzün vatanseverlerinin, kendilerini ifade etmelerinin bir aracı olarak kullandıkları vatan kavramı, tamamen Fransız malı.
  • Fransız devriminin filozofları, ideologları (Descartes, Montesgueiu, Rousseau, Diderot vb) eliyle üretilmiş ve bütün dünyaya yayılmış. Ulus, kapitalizmin olmazsa olmazıdır. Vatan ise, ulus devletin sınırlarının adıdır.
  • Fransız devrimi sonrası ortaya çıkan bu yeni akım, özgür vatandaş sloganıyla önce tüm Avrupa’yı, sonra tüm dünyayı kuşattı. Kapitalizmin ihtiyaç duyduğu devletin adı, ulus devletti. O ulusun vatandaşları da hazır emek gücüydüler.

Yazar; Koray Pehlivanoğlu

Sen, Bu konuda ne düşünüyorsun?

avatar
mutlakaoku.com | #Bilgiseli | #Flood | © 2016 | Tanıtım Yazıları |