Güneş; KÜN | Türk-Altay Mitolojisi

Flood'un Yayınlandığı Tarih:29 Haziran 2018 @ 06:32

Güneşin diğer mitolojilerdeki rolünü anlatmıştık. Hemen her mitolojisde bir güneş tanrı/tanrıçası var. Türk Mitolojisi’nde de güneşe özel önem atfedilmektedir. Bunları biraz anlatalım.

Mitolojide Güneş ve Güneş Tanrıları! (‘Hayatın kaynağı güneş!’)

  • Altay efsanesinde güneş ve ortaya çıkışı: Önceden ne ay ne de güneş vardı. Isıtma ve aydınlatma işini gökte uçan insanlar yapardı. Sonra bunlar yetisini kaybedince Tanrı göğe iki ayna (Toli) koydu. Bu aynalar ısıttı ve ışık verdi. İnsanlar onlara güneş ve ay adını verdi.

  • Güneş yaşamın kaynağı olduğundan dişi olarak algılanmıştır. Bunun tersine, ondan aldığı ışığı yansıtan ay ise erkektir. Güneş Ana, Ay Baba-Ay Dede tabirlerinin sebebi budur. Güneş sıcak, ay soğuktur. Yön temsili ise kuzey ay’ın, güney güneşin şeklindedir.

  • Yönler demişken; eski Türkler tüm yönleri güneşe göre adlandırmışlardı. Doğu:Kün Doğumu, Güney: Kün Ortası, Batı: Kün Batısı, Kuzey: Tün (Kün sonu/Gece Ortası)

  • Yaygın düşünceye göre güneş göğün 8. katında, Tengri ise 9. katındadır. Bu kadar kıymetli olan güneşin kırıntılarından “Suyla” adı verilen bir varlık meydana geldi ve bu varlığın insanları koruduğuna inanıldı.

  • Güneş ile alakalı inanışlara da değinelim. Kut aldığı kabul edilen Han, imparatorluğunu güneşe 3 ok fırlatarak ilan ederdi. Eski Türklerde iki kişi ant içtiklerinde güneşi şahit tutar “Kün bizi görüyor” derlerdi. Rüyalarda güneşin sağda görülmesi hayra alametti.

  • Güneşe ok atma Han-Name’deki Cengiz mitinde karşımıza çıkıyor. Cengiz anayurduna geri dönüp tahta oturduğunda üvey kardeşlerinin muhalefetiyle karşılaşır. Cengiz “Hepimiz yaylarımızı çıkarıp güneşe fırlatalım güneş kimim okunu tutarsa o kut sahibidir”der. Onun oku tutulur…

  • Mitlerde ulu kişilerin soylarının güneşe dayandırılması da karşımıza çıkar. Otağında uyuyan kadın, bacadan giren güneş ışığıyla gebe kalır, bu gebelik sonunda ya ulu kişi, ya da onun anne-babası dünyaya gelir. Kırgızlar da köklerini Altın-Bel han’ın kızına dayandırırlar.

  • Günümüzde Kırgızların, bayraklarında hem güneşe, hem de otağ bacasına yer vermeleri tesadüf olmasa gerek. Kazakeli bayrağında da güneş bulunmaktadır. Zamanla yerini ay ve hilâle devretmeden önce güneş, Türk kültüründe göksel nesneler içinde en önemli olandı.

  • Memlüklerdeki yaratlış mitinde ise güneş bir nevi insanın atası konumundadır. Güneş, Saratan (Yengeç) burcundayken suyu ve toprağı ısıtır, ısınan su ve toprakın birleşmesinden meydana gelen balçıktan ise Türklerin ilk atası olan Ay-Ata doğar.

Bir flood için bu kadarı yeterli diye düşünüyoruz. “Adana’da güneşe kurşun sıkılmasının güneşe ok atma adetiyle ilgisi var mı?” diye soran takipçilerimiz oldu. Hayır yok. :)) Kaynak: Bahaeddin ÖGEL – Türk Mitolojisi I-II, J.P.ROUX – Eski Türk Mitolojisi

Yazar; Mitoloji Dünyası‏

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
Tüm Yorumları Göster
mutlakaoku.com © 2016 | Pdf Kitap İndir | Video İndir | Yorumlar Libros Gratis | Free pdf download |
0
Bu konuda sen ne düşünüyorsun? Yaz Mutlaka Okunsun...x
()
x