Türkiye Rusya İlişkileri; İran, ABD, Corona Virüsü

İran’da görülen #CoronaVirüs vakalarında anormal artış var. Üstelik çoğu ülkenin aksine İran devlet televizyonu bunu alenen veriyor. Ama şeffaflıktan değil!

  • Üstüne üstlük devlet yetkililerin canlı yayında virüse yakalanması, İran ile Corona virüs arasında doğrudan bağ kurulmasına neden oluyor!
  • Fakat bunun 2 sebebi olduğunu düşünmek gerekiyor. İran, Amerikan yaptırımlarından en fazla etkilenen ülke! 4 Mayıs 2018 itibariyle neredeyse hiç bir ülke ( Türkiye’de dahil) İran’dan petrol ve doğalgaz almıyor! İran ekonomik olarak ağır bir çöküşün içinde!
  • Üstelik ağır ekonomik handikap, İran halkında isyan gerçeğine neden olmakta! Geçtiğimiz haftalarda yapılan seçimlerde, halkın rejime olan güveni kalmadığından, mollaların tüm çağrılarına rağmen sandığa da gitmediler!
  • Sınırlı ve süreli ekonomik kaynaklarını savunma bütçesi yapan İran’ın sağlık alt yapısı ise neredeyse tamamen felç olmak üzere! İşte mollalar bu virüs ile bir taşla 2 kuş vurmak istiyor!
  • Virüs gerçeğini, korku aygıtına dönüştürerek, ülkede seferberlik ilan ederek, gelebilecek tepkileri, manüplasyonla bertaraf etme niyetindeler! Bu yüzden Corola’yı olduğundan da büyük ve tehlikeli göstermek istiyorlar!
  • Halka savaştayız demek kadar etkili bir argüman haline dönüştüğü kesin artık Corola’nın ama asıl zamanlaması manidar!
  • İran çok değil 2-3 yıl öncesine kadar Türkiye’nin petrol ve doğalgaz tedarikinin yüzde 50’sini karşılıyor, yıllık 20 milyar dolara yakın satış yapıyordu! ABD’nin Kasım 2017’de devreye soktuğu yaptırımlardan Türkiye dahil 8 ülke muaftı!
  • Fakat Mayıs 2019’da Türkiye, Yunanistan, İtalya, Hindistan, G. Kore, Japonya gibi ülkelerin muafiyetini kaldırarak İran ekonomik boğulmaya gitti! Türkiye ne kadar BM yaptırımı olmadan ABD yaptırımını tanımıyoruz desede Mayıs ayından bu yana tek bir litre gaz ve petrol almadı!
  • Doğal olarak S-400 satın alma aşamasındaki iki ülke Hindistan ve Türkiye İran pazarından çekilince enerji ihtiyacı için Rusya’nın kapısını çaldı! Rusya petrol, doğalgaz ve kömürde Türkiye’nin yüzde 53 enerji tedarikçisi konumuna yükseldi. Dış ticaret hacminde zirve oldu!
  • Aslında bu oran yüzde 30 ve üstü rakam bir milli güvenlik sorunudur! Keza AB, Rusya’nın gaz ve pazar payını kendi üye ülkelerinde yüzde 30 altına düşürmek istemektedir.
  • Ukrayna, iç savaşında Rusya’ya enerji bağımlısı olduğundan, kış ortasında vanalar kapanınca Kırım’ı kaybetti! Kırım tüm Dünya’nın gözü önünde ilhak değil işgal edildi!
  • Rusya, Ukrayna ekonomisini enerjisiz bırakarak ve paramiliter güçleri aracılığıyla farklı isyanlar örgütleyerek ve de hibrit savaşın mimarı olan Putin’in muhalefeti destekleme/ satın alma ile ne kadar etkin olduğunu gösterdi!
  • Şimdi Türkiye, İdlib’de dolaylı değil, doğrudan Rusya ile karşı karşıya! Ne yazık ki, tüm Dünya’da konuşulan ama Türkiye’de konuşulması yasak olan bir durum var! Rusya, doğrudan İdlib’te mehmetçiği vurmakta, şehit etmektedir!
  • Türkiye hem ekonomik hem enerji bağımlılığı yüzünden üstüne “sözde müttefiklik” tiyatrosunun diplomatik başarı hikayesi yüzünden yüksek perdeden “Ey Putin” diyememekte, restlerini çekememektedir!
  • Keza enerji bağımlığımız ortada! Turizm sektörümüzün aktör oyuncusu Rusya! Tarım sektörümüzün ihracatında en önemli pazar yine Rusya! Yine Akkuyu nükleer projesi ve yılan hikayesine dönen S-400 savunma sistemi de cabası!
  • Yani AKP iktidarı ne kadar istese de Rusya’ya bugün rest çekemez! Ey Putin diyemez! Fakat orta ve uzun vadede Rusya ile müttefikçilik oyunun devam etmeyeceğini çocuklar bile biliyor!
  • Suriye’de doğrudan askeri olarak, Libya’dan cepheden, Doğu Akdeniz’de alenen Rusya ile karşı karşıyayız! Ama Türkiye maalesef Rusya’ya bağımlı! Diplomatik olarak bağımlılık, Rusya’ya karşı politika geliştirmemize alenen engel!
  • Türkiye NATO’dan destek istediği kadar, Amerika’dan da ekonomik destek görmek istiyor! Fakat Trump’ın tek bir çöp vermeyeceği ortada! Adam tüccar! Bedavadan bir askerini bile ülkesi dışında görevlendirmek istemiyor!
  • Fakat İran’da yayılan Corona virüsü, virüsle mücadeleyi riske atmakta, uluslararası kamuoyu İran’a sağlık alt yapısı ve virüsle mücadele için ekonomik yaptırımların kalkması için baskı oluşturmaktadır!
  • İşte tam bu noktada Trump stratejisi devreye girebilir. Keza Trump, Obama dönemi NATO müttefiki Türkiye’yi ve Asya’daki teknoloji ortağını Rusya’nın insiyatifine bıraktı. Yetmedi Avrupa’yı enerji bağımlılığı olarak Rusya’ya bağlanmasına göz yumuldu!
  • Şimdi ipleri tekrar eline almak isteyen ABD, bu durumda İran’a sağlık, gıda üzerine takas yaparak başta Türkiye ve Hindistan’a İran’dan petrol ve doğalgaz alım muafiyeti verecek!
  • Böylece Türkiye’nin Rusya’ya enerji bağımlılığı yarı yarı azalacağı gibi, Rus ekonomisine yılda bu muafiyet ile 30-35 milyar dolarlık darbe vurmuş olacak.
  • Türkiye ve Hindistan aldığı petrol ve doğalgazın bedelini nakit ödemek yerine ürün ihraç ederek ekonomilerinde aylık 1-2 milyar dolar ek gelir sağlamış olacak. Böylece iki ülkenin eksen kayması duracak!
  • Keza İran ısrarla ve inatla Corona virüsünü parlatmakta, İran’dan kontrolsüz şekilde Dünya’ya yayılacağını duyurmaktadır! Böylece sınırlı da olsa yaptırımların kalkmasını talep ederek, nefes almayı hedeflemektedir!
  • Peki bunlar ne zaman olur? Tahminim şu ki, Türkiye Rusya’dan aldığı gazın az bir kısmını hanelerde kullanmakta ama çoğunu elektrik santrallerinde kullanmaktadır. Doğrudan Türk- Rus krizi istemez! Keza Rusya’da istemez! Zira aylık 2 milyar dolara yakın kaybı olur.
  • İki taraf da bir birini bilmekte, İran’da ABD yaptırımlarından ağır bedel ödediğinin de farkındadır. Trump tam da İdlib’te ipler kopup, Türkiye’de ilk kez bu kadar yükselen anti-Rusçuluğun zirve yapmasını beklemektedir. Fakat bir de Hindistan gerçeği de var!

Mutlaka Oku; Şehidimiz Var; Suriye, İdlib

  • Zira Trump geçtiğimiz hafta Hindistan’a giderek bir dizi askeri ve teknolojik satış anlaşmaları yaptı. Şimdi bu anlaşmaların Hint Parlementosu’ndan geçmesi lazım. Hindistan’a da sen ödemeyeceksin, İran’a sattığınla ödeyeceksin diyebilmek için bekleyecektir.
  • Tüm bunlar göz önüne getirildiğinde, Mart sonu Türkiye, Yunanistan, Hindistan ve Güney Kore için ABD, sağlık ve gıda takası şartıyla İran’a ekonomik yaptırımları süreli ve sınırlı kaldıracaktır!

Yazar; Gökhan ÖZBEK

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
Tüm Yorumları Göster
mutlakaoku.com © 2016 | Pdf Kitap İndir | Video İndir | Yorumlar Libros Gratis | Free pdf download |
0
Bu konuda sen ne düşünüyorsun? Yaz Mutlaka Okunsun...x
()
x