Suriye İç Savaşı

Suriye İç Savaşının Asıl Sebebi Nedir ? İran ve ABD Arasında Yaşanan Gerilim, Suriye’de Yaşanan Ayaklanmayı Nasıl İç Savaşa Çevirdi ? Tüm Detaylarıyla Bu Bilgiselde, İyi Okumalar 🙂

  • Suriye Savaşı’nın dokuzuncu yılı 15 Mart tarihi ile birlikte tamamlanmış olacak. Bu savaşın 2011’de nasıl başladığını öğrenmek üzere eldeki mevcut kaynakları açıp okumaya kalktığınızda, ülkede baş gösteren kuraklık, enerji sıkıntısı ve gıda fiyatlarındaki artışı görürsünüz.
  • Devamında ise Karşısında sokağa dökülen muhalefete Hükümetin sert müdahalesinin kıvılcımı çaktığı ve isyancı grupların kendilerini savunmak için silaha sarıldığı şeklinde yazılar okursunuz.
  • Bu anlatımlarda görece bazı doğruluk payları olmakla birlikte savaşı iktisadi arka planıyla anlamanıza da yetmez, çok eksik kalırlar.
  • Çünkü bu anlatılarda ne tohumları “Barış” zamanı atılmış Jeo-politik mücadelelerin izlerini görebilirsiniz,ne de isyancı denilen gruplara Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ve NATO ülkelerinin nasıl ve şartlarla silah tedarik ettiğini !
  • Ortadoğu’da meydana gelen pek çok savaş o coğrafyanın hangi köşesinde hangi aktörler arasında vuku bulursa bulsun, bunların arka planına baktığınızda ABD’nin (ve bölgedeki en büyük müttefiklerinden Suudi Arabistan’ın) İran’a karşı verdiği bir mücadeleyi görürsünüz.
  • 2011’den bu yana Suriye İç Savaşı’nda olan da temelde böyle bir mücadele. Burada Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ve NATO destekli Sünni cihatçılar ile Rusya’nın desteğini arkasına almış Şam yönetimi savaşıyor gibi görünüyor belki.
  • Ama aslında savaş ABD ile NATO ve KİK müttefikleri tarafından İran’a karşı bölgeyi arzuladıkları gibi dizayn etmek üzere veriliyor. Bir farkla: Bu kez mücadele İran ya da Lübnan topraklarında değil Suriye ve Irak topraklarında yaşanıyor.
  • Uzun vadeli hedef, bölgede giderek artan bir politik ve ekonomik nüfuza sahip olan ve bölge için düşünülen tasarımın önünde engel olarak duran İran rejimini devirmek.
  • Ancak Tahran’da bir rejim değişikliği sağlamanın yolu, önce bu ülkenin bölgedeki müttefiki olan Suriye’yi istikrarsızlaştırıp parçalamaktan geçiyordu. Zira Suriye düşerse Lübnan da düşecek. Nereye düşecek? Tabii ki KİK desteğini arkasına almış Selefi cephenin kucağına !
  • Yani Suriye’de bir rejim değişikliği Washington yönetiminin İran’a yönelik planlarının sadece ön adımlarından biri. Bu arada böyle bir “planı” öyle komplo teorisi falan olarak “sallıyor” değilim. Bu, Batı’daki askeri yetkililerce çeşitli düzeylerde dile getirilmiş bir gerçeklik.
  • Nitekim, NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanı General Clark, ABD’nin İran’ın da aralarında olduğu “Şer Ekseni”ndeki ülkelere askeri saldırı gerçekleştireceğini daha 2003’te kaleme aldığı “Winning Modern Wars” isimli kitabında söylüyordu.
  • ABD’nin böyle bir stratejiye 11 Eylül (2001) saldırısı sonrasında karar verdiğini belirten Clark, görüştüğü bir Pentagon yetkilisine dayanarak Washington’un hedefinde yer alacak bütün ülkelerin adlarını da veriyordu:
  • Irak, Somali, Sudan, Libya, Suriye, Lübnan ve İran. Clark aslında benzer sözleri 1991’de o tarihte Pentagon’un 3 numarası olan Paul Wolwovitz’den de duymuştu.Anlaşılan Irak’tan sonra sırada Suriye olacaktı.
  • Suriye’de rejim devrilirse; Lübnan (ve Hizbullah) daha kolay lokma olacak ve bu sayede İran’ın Akdeniz’e uzanmasının önüne geçilebilecekti.Aynı şekilde İsrail’de kendi topraklarına huzuru getirebilecekti ve tabii ki D.Akdeniz’deki petrolü satmak için kullanıcağı boru hatlarına:)
  • İş kâğıt üzerinde çok zor da görünmüyordu. Zira devlet başkanının Alevi olduğu Suriye’de nüfusun yüzde 73’ü Sünni idi. Ülkede Esad yönetimine son verilerek Selefi dostu bir rejim kurulabilirdi.
  • Bu kurulabilirse ya da ülke parçalanır ve “faydalı” (Deyr-zor ve çevresi) kısmına el konulursa, bu durum hem İran’ın bölgede izole edilerek yalnızlaştırılmasına hem de Rusya’nın Ortadoğu’daki etkisinin kırılmasına olanak verebilirdi.
  • Ortadoğu’nun kuzeyinde Suudi Arabistan ve İsrail’in hasmı olan bir Şii aksın başat konuma gelmesinin önüne bu şekilde geçilebilirdi.
  • İran neden önemli bir güç? Buraya kadar yürütülen argüman sizlere makul gelebilir. Ama bir soru kafaları kurcalayabilir. Dışardan yoksulca bir ülke görüntüsü çizen İran nasıl oluyor da küresel bir deve kafa tutabilecek bir ekonomik güce sahipmiş gibi tarif ediliyor?
  • İran’ın o bahsettiğimiz gücünün kaynağı tam olarak ne? Ve Akdeniz’e uzanması ne anlama geliyor? 150 milyar varil petrol rezervi ile İran’ın bu alanda çok önemli bir oyuncu olduğunu zaten biliyoruz. Bölgede bir petrol üreticisi olarak Suudi Arabistan’ın da bir numaralı rakibi.
  • Beyaz Saray’ın geçmişte iyi ilişkilere sahip olduğu İran’ın üzerini 1970’lerde çizip enerji tedarikçisi ve müttefiki olarak Arabistan’ı tayin ettiğini de biliyoruz. Ancak bunların yanı sıra bilmeliyiz ki,İran petrol üreticisi olduğu kadar aynı zamanda bir doğalgaz üreticisi ülke.
  • İran Körfezi’nde bir kısmı İran’a, bir kısmı ise Katar’a ait olan ve Güney Pars Doğalgaz Sahası denilen bir havza var. Burada İran’a ait 14 trilyon m³’lük bir kapasite bulunuyor ve bu da İran’ın doğalgaz rezervlerinin sadece yüzde 40’ı anlamına geliyor.
  • Kısacası, İran doğalgaz rezervleri ile dünyanın bir numarası. Ancak yıllar süren ABD ambargosu ülkenin bu alana altyapı yatırımı yapmasına ve üretimi artırıp zenginleşmesine engel oldu. Doğalgazı bol, ama bunun üretiminde ve ihracatında istediği yerde olmayan bir ülke İran.
  • Oysa bu doğalgazını önce bölgedeki ülkelere, daha sonra da Avrupa’ya ulaştırmak istiyor İran. Adımlarını da hep buna göre attı.
  • ABD ise, önderliğini Suudi Arabistan’ın yaptığı KİK üyesi ülkelerle birlikte İran’ın Suriye, Lübnan, hatta Irak gibi müttefikleriyle birlikte ortak bir gelecek tasavvuru geliştirmesine engel olacak planlar geliştirme derdinde oldu.

  • Katar’ın Güney Pars havzasındaki (İran’ınkine komşu) doğalgaz yatakları bu tip planlar arasında belki de en önemlisi. Bölgedeki ABD destekli otoriter rejimler 2009 yılında Şam yönetimine, Avrupa’ya doğalgaz sağlayacak bir boru hattı için işbirliği teklif ettiler.
  • Katar’ın kuzeyindeki doğalgaz sahasından başlayacak boru hattının Suudi Arabistan – Ürdün –Suriye ve Türkiye’yi kat ederek Avrupa’ya ulaştırılması planlanıyordu. Suriye’ye yapılan teklifle, bu ülkenin İran etkisinden uzaklaştırılması da hedefleniyordu.
  • Ancak Şam yönetimi bu teklifi reddetti. Bu arada İran da boş durmuyor,müttefiklerinin de içinde yer alacağı alternatif bir proje geliştiriyordu.
  • Tahran yönetiminin geliştirdiği proje uyarınca Güney Pars havzasından başlayacak olan bir boru hattı, İran doğalgazını Irak ve Suriye üzerinden Lübnan’a ve Akdeniz’e ulaştıracaktı.
  • İran bu şekilde Tahran’dan Lazkiye’ye ve İdlip’e(İran için neden önemliymiş 🙂 uzanan nüfuzunu sağlamayı ve KİK üyesi ülkelerin düzenini baypas ederek bu hat üzerinden Avrupa’ya doğalgaz pompalamayı umuyordu.
  • İşler istenildiği gibi giderse hattın 2016’ya kadar inşa edilmesi planlanıyordu.Suriye tercihini İran’ın projesinden yana yapınca Suriye de bu çerçevede İran ve Irak ile 10 milyar dolarlık doğalgaz boru hattı anlaşması için görüşmeler yapıyordu.
  • Ambargoyla zayıflatılmaya çalışılan İran ekonomisi, uranyum zenginleştirme programıyla başladığı ve nükleer silah elde etmeye kadar uzanan yol haritasını bu projenin de sayesinde sorunsuz sürdürecek bir ekonomik serveti kucaklayabilirdi.
  • Böylelikle,ABD’nin bölgedeki tek stratejik müttefiki olan İsrail’in sahip olduğu nükleer silahlara İran da ulaşabilir ve bu şekilde bölgesel çapta büyük bir caydırıcı güce kavuşabilirdi. Bu, İsrail’in yanı başındaki belalısı Lübnan Hizbullahı’nın da güçlenmesi anlamına gelecekti.
  • Bunlar hem İsrail hem de ABD için kolay kabullenilecek gelişmeler olmayacaktı. 2011 yılında Şam yönetimi tercihini İran çıkışlı bu boru hattından yana kullanarak Tahran’ın projesine “evet” dedi.
  • 2011 Temmuz ayında İran’ın Suriye ve Irak ile doğalgaz boru hattı ve sevkiyatı için bir mutabakat imzaladığını duyduk. Söz konusu hat üzerinden, Avrupa’ya Nabucco hattı ile ilan edilenden yüzde 30 daha fazla gaz taşınması planlanıyordu.
  • Bu, Doğu ile Batı arasındaki enerji noktasında yer aldığını düşünen Türkiye için de güzel haber sayılmazdı.
  • Avrupa’nın Rusya’ya bağımlılığını azaltmak için AB ve ABD tarafından geliştirilen ve 2009’da imzalanan Nabucco boru hattından umduğunu bulamayan Türkiye yeni arayışlardan bir türlü sonuç alamıyordu.Zaten 2013 yılında bu proje iptal olmuştu.
  • Ancak “kötü haberler” bununla da sınırlı değildi. Türkiye ile İran arasında Güney Pars doğalgaz sahasında Kasım 2008’den beri sürdürülen ortak üretim çalışmaları da 2010 yılında sona erdirilmişti.
  • Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın, Güney Pars sahasında doğalgaz çıkarmak için İran ile yürüttüğü müzakereler mutabakat sağlanamadan bitmiş, enerji bakanımız bir gün ekranlara çıkıp “Güney Pars Sahası projesi bitti” deyivermişti.
  • Washington yönetimin gözünde hem İran hem de Suriye artık çok oluyordu! Ama Şam’ın Katar doğalgazını temel alan projeyi kabul etmesi zaten “teorik” olarak çok mümkün değildi.
  • Suriye, İran gibi dünyanın ikinci büyük doğalgaz rezervlerine sahip bir müttefike, Şii yönetimin iş başında olduğu bir komşuya (Irak) ve de Akdeniz kıyısında bir Rus askeri üssüne (Tartus) sahipken,
  • Elindeki stratejik üstünlüğü başkalarına kaptırmasına yol açabilecek ve kendisinin sadece bir figüran olarak konumlanmasına yol açacak Katar çıkışlı bir boru hattı projesine neden evet deseydi ?
  • Katar, Suudi Arabistan, Ürdün ve Türkiye’yi dolanacak olan ve Akdeniz’e kendisi dışındaki bir ülke üzerinden çıkış verecek boru hattı planlarının küçük bir oyuncusu olmanın kendisi için stratejik bir kıymeti yoktu.
  • Ayrıca Şam yönetimi o tarihlerde bir yandan da, kendisini ekonomik geri kalmışlıktan kurtararak bölgesel liderliğe bile yaklaştıracak “Dört Deniz Stratejisi” adını taşıyan bir vizyona sahipti.
  • Akdeniz, Hazar Denizi, Karadeniz ve İran Körfezi’nin ortak bir enerji şebekesi olarak birbirine bağlanmasının hedeflendiği bu vizyon içerisinde, dünyanın Rusya ve İran Körfezi dışındaki en büyük petrol ve doğalgaz havzası olan Hazar havzasının özel bir önem vardı.
  • Suriye’nin bu vizyonu, Çin’in kimi enerji ve hammadde ihtiyacını Ortadoğu kargaşasına girmeden Hazar havzasından karşılama vizyonuyla da örtüşüyordu. Çin’in planlarında Suriye’ye de yer vardı.
  • Suriye, temelleri Rusya ile Çin tarafından Avrasya projesi olarak atılmakta olan bir enerji ve ticaret hattının -süper ligindeki olmasa da- ikinci ligindeki en önemli oyunculardan biri olarak sivrilme potansiyeline sahipti.
  • Şam yönetimi bununla da yetinmiyor ve kendisini bu enerji liginde süper lige taşıma potansiyeline de sahip görüyordu. Zira Suriye, Ortadoğu’da, karadaki rezervlerden doğalgaz üreten tek ülkeydi.
  • Ülkenin doğalgaz üretiminin geçmişi Doğu Akdeniz’deki diğer ülkelerden çok daha eskiye dayanıyordu. Suriye’nin Akdeniz kıyılarında da doğalgaz rezervleri bulunmasına rağmen bunlar henüz üretime kazandırılamamıştı.
  • Bunların kapasitelerinin yüksek olduğu ve ülkeyi ciddi bir doğalgaz üreticisi yapabileceği umuluyordu. 2011’de tam doğalgaz ihalesine çıkılırken Şam yönetimi Akdeniz’deki havzalarında doğalgaz arama ruhsatı verilmesi amaçlı ilk ihaleye 2007 yılı Mayıs ayında çıkmıştı.
  • Ancak,ilgi sınırlı düzeyde kalınca o tarihte herhangi bir kuruluşa ruhsat verilemedi.Suriye hükümet yetkilileri bunun sebebini yüksek keşif maliyetleri ile o tarihte petrol fiyatlarının düşük ve cazip oluşuna bağladılar.
  • Oxford tarafından hazırlanan Aralık 2012 tarihli “East Mediterranean Gas: What kind of a game-changer ? ” İsimli raporun yazarları olan araştırmacılara göre, gerçek sebep yeterli sismik verinin olmayışı, yüksek riske rağmen yatırımlardan arzulanan geri dönüşün alınamaması idi.
  • Suriye’nin bilinen doğalgaz rezervlerinin büyüklüğü 2011 itibarıyla 300 milyar metreküp idi. Mevcut üretim ile bunun ülkeye 34 yıl yeteceği hesaplanıyordu.
  • 2011 yılı Mart ayında Suriye,doğalgaz olabileceği tahmin edilen üç deniz alanında arama ruhsatı verilmesi için yeni bir ihaleye çıktı . İhalede son teklif verme tarihi 2011 yılı Ekim ayı idi.
  • Ve savaş patlak veriyor Ancak ihaleye çıkılan tarihlerde, yani 9 yıl önce tam bu günlerde ülkedeki enerji sıkıntısını, kuraklığı ve gıda fiyatlarındaki artışı protesto eden muhalefet sokağa inmişti.
  • Kuraklığın vurduğu Suriye’de mazot sübvansiyonunun kaldırılması bardağı taşıran son damlalardan biri oldu. Göstericiler kaynakların kötü idare edildiğini savunuyordu.
  • Derken gösteriler dalga dalga Hama, Humus, İdlip, Dera ve Şam’a yayıldı. Talepler çeşitlendi. Komşu ülkelerden destek aldığı da anlaşılan kimi muhalif eylemlere Esad yönetimi sertlikle karşılık verince ABD ile müttefiklerine aradığı fırsat verilmiş oldu.
  • am belki böyle bir sertlik uygulamasaydı ülkedeki şiddet bugünkü boyutlara ulaşmayabilirdi.Lakin olan oldu, gösteriler ABD ile onun NATO’daki ve Körfez monarşilerindeki müttefiklerinin katkısıyla Esad’ı iktidardan devirmeyi hedefleyen bir silahlı isyana dönüştü.
  • Suriye, İran ve Irak arasında oluşturulacak boru hattına dair mutabakat zaptı imzalanırken ülkedeki savaş da Şam ve Halep’in kapılarına dayanıyordu. Hillary Clinton’ın Dışişleri Bakanı olduğu ABD’nin ilk zamanlardaki tasarımı muhtemelen şuydu:
  • Suriye’nin onay verdiği boru hattı projesinden zarar görecek Katar, Suudi Arabistan ve Türkiye gibi Sünni ülkeler el ele verirse, Irak’taki Sünnilerin de desteğiyle Suriye’de iktidarı “Müslüman Kardeşler” türevi bir yapı ele geçirebilirdi.
  • Kritik Perde: “Esad Kimyasal Kullandı” Suriye İç Savaşı’nda en kritik perde 2013 yılı temmuz ayında Doğu Guta’daki sarin gazı saldırısının ardından açıldı. Suriye’deki muhalif güçler faciadan Esad yönetimine bağlı güçleri sorumlu tutmuştu.
  • Olayı araştırmakla görevli BM heyetinin yaptığı araştırmalarda ise bu yönde bir kanıta rastlanamamıştı.
  • Zaten olayda Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz’in yeğeni olan ve 2012 Temmuz – 2014 Nisan arasında ülkesinin İstihbarat Şefi olarak görev yapan Prens Bender bin Sultan’ın parmağı olduğu sonradan anlaşılacaktı.
  • Cihatçı örgütlere Şam yönetimiyle olan savaşlarında yapılan yardımın arkasında yine o vardı. Guta katliamının faili de onun El Nusra’ya gönderdiği kimyasal silahlar idi.
  • Associated Press’in (AP) Ürdün’ün başkenti muhabirlerinden birinin facianın ardından bölgeye giderek tamamen yerel kaynaklara dayanarak yaptığı haber bu yöndeydi.
  • Sarin gazı El Nusra Cephesi’ne iletilmek üzere bir grup isyancıya teslim edilmiş ve onlar tarafından bir tünelde muhafaza altına alınmıştı. Patlamadan bu silahlardan anlamayan, eğitimsiz isyancılar sorumluydu.
  • Ancak AP, muhabirin bu haberini kullanmayı reddedince, haber 9 Ağustos 2013’te Mint Press News’ta yer almıştı.
  • Ayrıca olaydan bir yıl sonra da ünlü araştırmacı Seymour Hersh, bir istihbarat görevlisinin açıklamaların dayanarak, saldırıda kullanılan sarin gazının Suriye ordusunun elindeki örneklerle uyuşmadığını açıklayacaktı.
  • Ancak Suudi Arabistan, Katar ve ABD BM heyetinin araştırma sonuçlarını bile beklemeden saldırıyı Suriye hükümet güçlerinin yaptığı şeklindeki iddiayı satın almış, dolaşıma çıkarmış ve aksiyonlarını kendilerince belirlemişti.
  • Dışişleri Bakanı Davutoğlu daha BM’nin konuyla ilgili araştırma raporu eline geçmeden medyaya demeçler verip “Şüphe yok, kimyasal saldırıdan Esad rejimi sorumludur” demiş ve “Bundan sonra uluslararası topluma büyük sorumluluk düşüyor,” diye ilave etmişti.
  • Türkiye bir anda Esad’ı düşmanı ilan etmişti. Oysa olayı araştıran BM heyetinin başında bulunan İsveçli bilim adamı Ake incelemelerini yapıp 16 Eylül 2013’te raporunu tamamlayacaktı.
  • Rapor kimyasal saldırıyı kimin yaptığına dair herhangi bir bulgu içermemekle beraber, Ake isyancıların delilleri manipüle etme çabası içinde olduğunu ima eden gözlemlerini de açıkça belirtecekti.
  • Olaydan bir yıl sonra da ünlü araştırmacı Hersh, bir istihbarat görevlisine dayanarak, saldırıda kullanılan sarin gazının Suriye ordusunun elindeki örneklerle uyuşmadığını açıklayacaktı.
  • Bu, olayın ABD ile müttefiklerini savaşın içine çekmek doğrultusunda kullanıldığı şeklindeki iddialara güç verir nitelikteydi.Ancak olayın ardından bölgedeki isyancılara özellikle Körfez ülkelerinden silah yardımı ve sevkiyatı arttı, ülkedeki katliamlar hızlandı.
  • İran’dan gelecek doğalgaz boru hattı projesi de bu arada durdu. Suriye kendi doğalgaz kaynaklarına dönük hiçbir şey araştırma/geliştirme yapamadı.
  • Daha da kötüsü ABD ilerleyen zamanda proxlerini(ypg) kullanarak “IŞİD’den kurtarma” gerekçesiyle bazı bölgeleri işgal edince Şam yönetimi karadaki doğalgaz rezervlerinin de kontrolünü yitirdi. (Kuzey Doğu Suriye’yi bu yüzden bırakmak istemiyor ABD.)
  • Bu arada 2015 yılı Temmuz ayında önemli bir gelişme meydana geldi. BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimî üyesi Almanya ile birlikte,İran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesini üçte iki oranında azaltmasını öngören bir anlaşmayı Tahran yönetimi ile imzaladılar.

(İran geçtiğimiz zamanlarda bu anlaşmayı uygulamayacağını açıklamıştı.)

  • Savaşla sonuç almanın çok uzun zamana yayılacağının farkında olan Obama liderliğindeki ABD yönetimi,İran’ın nükleer silah elde etmeye giden yollarını bu şekilde 15 yıllığına kapatmış oluyor,karşılığında da bu ülkeye yönelik ekonomik yaptırımları hafifletme veriyordu.
  • Bunun ABD ve müttefikleri için başka anlamları da vardı. Tahran ile imzalanan anlaşma yaptırımlar öncesinde Avrupa pazarlarındaki payı yüzde 42 olan İran’ı enerji bahsinde (özellikle Türkiye ve Batı Avrupa pazarlarında) Rusya ile rekabet edecek ülke haline getiriyordu.
  • Bu da Rusya’ya olan enerji bağımlılıklarını azaltmak isteyen Avrupalılar için ve “Avrupa’nın geleceğini Rusya’ya teslim etmek istemeyen” Washington için güzel haber idi. Belki bu sayede Rusya Suriye Savaşı’nda İran’a umulduğu şekilde frenler yaptırabilirdi.

Buradaki frenden kastın ne olduğunu daha detaylı şekilde İdlip Bilgiselinde değinmiştik.

OKU; İdlib Meselesi

  • Dokuz yıllık savaşın bugün eriştiği noktada ABD ve (NATO & KİK temelli) müttefikleri belki ne Esad’ı devirebildiler ne de Rusya’nın İran’a fren koymasını sağlayabildiler.Ama Suriye topraklarının üçte biri bugün onların işgali altında.
  • Doğalgaz,petrol yatakları ve en stratejik noktalarında da onların ve proxyleri olan ypg terör örgütü var.
  • Deniz rezervlerini değerlendirme imkânı bulamadığı için Mısır’dan doğalgaz ithal etmeyi sürdüren Şam yönetiminin, iktidarını korusa bile bu savaştan karadaki doğalgaz tesislerine (Deyr-zor ve çevresi) yeniden kavuşarak çıkıp çıkmayacağı meçhul !
  • IŞİD’in kovulduğu bölgelere bakarak savaşın bitmediğini de anlıyoruz. Bu arada, Doğu Akdeniz’deki doğalgaz rekabetinde Suriye’nin en önemli rakiplerinden birinin -ülkedeki 7 cihatçı örgütü Şam yönetimine karşı mücadelesinde destekleyen İsrail olduğunu da hatırlayalım.
  • Doğu Akdeniz’deki doğalgaz potansiyeline dair ilk ciddi keşfi de 2009 yılında onlar yaptı. Bölgedeki en büyük rezervler, İsrail tarafından bu alanda arama ruhsatı verilmiş Noble Energy ve Delek Group tarafından Ocak 2009-Haziran 2010 arasında keşfedildi.
  • Varlığı tespit edilen doğalgaz rezervinin tahmini toplam büyüklüğü 810 milyar metreküp idi. Bunun da 460-566 milyar metreküplük bölümü Hayfa yakınlarında idi. Leviathan olarak adlandırılan bu rezerv bloğu kıyıdan 135 km açıkta ve 1600 mt. derinlikteydi.
  • 274 milyar metreküp büyüklüğe sahip diğer havzanın adı ise Tamar idi. 2012’deki sondaj bulguları İsrail’in Doğu Akdeniz’deki doğalgaz rezervlerinin bilinenden de yüksek olduğunu ve tahminen 2,35 trilyon metreküp olabileceğini ortaya koyuyordu.
  • 2017 yılında ise İsrail’in Ortadoğu’da artık ihracat potansiyeline sahip ciddi bir doğalgaz oyuncusu olarak belirdiği anlaşılacaktı. Sadece Leviathan havzasındaki doğalgazın bile İsrail’in 40 yıllık ihtiyacını karşılamaya yettiği söyleniyordu.
  • Tel Aviv’in bu alandaki keşif faaliyetlerini 2011 yılında Güney Kıbrıs takip etti. İsrail ve G.Kıbrıs’ın bu alandaki keşiflerinin akabinde Lübnan ve yukarıda belirttiğimiz gibi, Suriye de hareketlendi.
  • Lübnan’ın elde ettiği 2D ve 3D sismik verilere bakılırsa, ülkenin elinde yaklaşık 336-700 milyar metreküp deniz doğalgaz rezervi bulunuyordu ve bu da iç pazara onlarca yıl yetecek bir büyüklüktü.
  • Ancak burası ülkeler arasındaki ihtilafların çok yoğun olduğu ve yeni ilişki setlerinin kurulması gereken bir coğrafya. Suriye ile İsrail, Lübnan ile İsrail, Güney Kıbrıs ile Türkiye, birbiriyle “kanlı bıçaklı” olmuş komşular.
  • Bölge böyle bir kompozisyona sahip olunca rezerv arama faaliyetleri de kaçınılmaz olarak yeni gerilimler üretebiliyor. Örneğin Lübnan,İsrail’in kendisine ait gösterdiği doğalgaz rezervlerinin bir bölümünün kıta sahanlığı hukuku gereğince kendi karasularında olduğunu ileri sürüyor.
  • Hatta Hizbullah Lideri Seyid Hasan Nasrallah, 3 yıl önce İsrail’e ellerini Lübnan’ın kaynaklarına uzatıp çalmaması uyarısında bulunarak, “Lübnan karasularındaki tesislerimize her kim zarar verirse, kendi tesisleri hedef olarak alınacaktır” diyordu.
  • Türkiye ise yaklaşık 3 senedir Doğu Akdeniz başta olmak üzere petrol ve doğalgaz yataklarını arama faaliyetlerine devam etmekte,Filosuna yeni sondaj gemileri almakta.Kısa bir zaman içersinde ise Fatih gemisini Karadeniz’e sondaj faaliyetleri için yollamayı planlamakta.

  • Türkiye,Libya ile yaptığı MEB Sınır anlaşmasını en kısa sürede BM’den geçirip tescil etme yolunda emin adımlarla ilerlemekte.Belki ileride İsrail ile de bir MEB Anlaşması imzalayabiliriz.
  • Anlaşılacağı üzere Suriye iç savaşının nedeni sanılanın aksine hayat zorluğu,yüksek enflasyon ve güvensiz ortamın oluşu değil. Asıl neden geçtiğimiz günlerde açıklanan “Yüz Yılın Planı” için ortamın oluşması idi.
  • Maalesef Türkiye’nin de ilk zamanlarda uygulamış olduğu yanlış politikalar,çorbanın tuzu kıvamında ABD’nin işine yarıyordu.Lakin 15 Temmuz Darbe Teşebbüsünden sonra Türkiye de Demir Yumruğunu masaya vurup Suriye’nin Kuzeyine Operasyon başlatıcaktı.
  • Operasyonun genel amacı Ülkemizin Güneyinde oluşturulmak istenilen Kukla terör devletine son vermek ve ypg nin deniz ile sınırını kesmek idi.Her zaman ki gibi operasyon başarıyla bitiyordu.İsmi ise anlamlıydı; “Fırat Kalkanı Harekatı”
  • Bu harekatı sırasıyla Zeytin Dalı Harekatı ve Barış Pınarı Harekatı takip edecekti.Sırada ise Suriye İç Savaşının en kritik noktası,Turnanın Gözü İdlip olacaktır.
  • Bilgiselim bitti, @eskipersonel hesabına kaynak bulmamda yardımcı olduğu için teşekkür ederim.Sizlere farklı bir bakış açısı ile Suriye Savaşına bakmanızı sağladım,eğer yazımı beğendiyseniz ilk twitimi beğenip RT Yapmayı unutmayın,esenlikler dilerim 🙂

Yazar; Barbarossa

guest
1 Yorum
Inline Feedbacks
Tüm Yorumları Göster
trackback
2 ay önce

[…] Mutlaka Oku; Suriye İç Savaşı […]

mutlakaoku.com © 2016 | Pdf Kitap İndir | Facebook video indir | Yorumlar Libros Gratis | Pdf Free Books Download |
1
0
Bu konuda sen ne düşünüyorsun? Yaz Mutlaka Okunsun...x
()
x