Müslüman Bilim Adamlarının Çalışmaları (‘Işık Doğudan Yükselir’)

IŞIK DOĞUDAN YÜKSELİR (flood) Bu flood’da Müslüman bilimadamlarının çalışmaları hakkında kısa bilgiler verilecektir.

Abbas Vesim Efendi

  • Verem mikrobunu Robert Koch’dan 150 sene önce keşfeden ünlü doktordur. Robert Koch ise 1905 yılında Nobel Tıp veya Fizyoloji Ödülünü almıştır. En önemli eseri; Düsturul Vesim Fi Tıbbil Cedid ve’l Kadim.

Ahmet Bin Musa

  • Sistem mühendisliğinin öncüsü, astronom ve mekanikçidir. Babası Musa Bin Şakir, kardeşleri Muhammed ve Hasan da kendisi gibi bilim ile uğraşmışlardır. Kardeşi Muhammed ile birlikte önemli bazı yıldızların günlük doğuş, batışlarını ve değişiklikleri hesaplamıştır.
  • Ayrıca Halife Memun tarafından daha önce Sabit bin Kurra’nın dünyanın çevresini doğru ölçüp ölçmediğini kontrol etmek için görevlendirilmis ve aynı değeri bulmuşlardır. Ayrıca bir çok mekanik alet üretmiştir. En önemli eseri olan Kitab’ül Hiyel’in günümüzde 3 nüshası bulunur.

Akşemseddin

  • Louis Pasteur’den önce “Maddetul Hayat” eserinde mikroptan bahsetmiştir. “Hastalıkların insanlarda teker teker ortaya çıktığını sanmak hatadır. Hastalık insandan insana bulaşmak suretiyle gözle görülmeyecek kadar küçük fakat canlı tohumlar vasıtasıyla olur”

Ali bin Abbas

  • Kanser ameliyatını ve kılcal damar sistemini ilk defa ortaya atan bilim adamıdır.Hipokrat’ın doğum ile ilgili görüşünü yıkan kişidir. Ve farklı yıllarda kitapları Avrupa’da basılmış, okutulmuştur. Latince ismi: Haly Abbas – Eserleri: Kitab el Maliki, Kamilüs Sina

Ali Bin Rıdvan

  • Batıdaki ismi: Haly Abedrudian ; Supernova gözlemleri ve tümevarim teorisi üzerine çalışmalar yapmıştır. Ama asıl çalışmaları tıp alanında olup Yunan Hekim Galen’in Ars Parva eseri üzerine çalışmıştır. Batıya tedavi yöntemlerini öğreten alim olarak bilinir.

Ali Kuşçu

  • Fatih döneminin en önemli matematik ve astronomi bilginlerindendir. İstanbul’un enlem, boylamını ölçmüş ve çeşitli güneş saatleri yapmıştır. En önemli iki eseri; Fethiye ve Muhammediye

Altuncuzade

  • Fatih devrinin önemli hekimlerindendir. Asıl alanı üroloji ve botanik. İdrar yollarındaki iltihabı boşaltmak ve çeşitli otlardan ilaç yapmada maharetli biriydi. Diğer isimleri; Altunizade ve ibni Zehebi

Ammar Bin Ali

  • 11. yüzyılın en tanınmış göz doktorudur ve ilk katarakt ameliyatını yapan kişidir. Altı katarakt ameliyatında içi boş tüp kullanıp bu tüp ile kataraktı emerek çıkarmayı başarmıştır. Eserleri çeşitli yıllarda bir çok dile çevrilmiştir. Batıdaki ismi: Canamusali

El Battani

  • Dünyanın en meşhur 20 astronomundan biri olarak bilinen Battani Şanlıurfa’nın Harran ilçesinde doğmuştur. Sinüs ve cosinus tabirlerini ilk kullanan bilgin olduğu söylenmekte. Ayrıca trigonometrik birçok formül bulmuştur.
  • Modern ölçülerle 23 26′.7 olarak hesaplanan dünya ekliptik eğimini Battani 9. yüzyılda 23.35′ olarak hesaplamıştır. Modern ölçülerle 365 gün 5 saat 48 dakika 46 saniye olduğu bilinen bir güneş yılını henüz o dönemde 365 gün 5 saat 46 dakika 24 saniye olarak ölçmüştür.
  • Mekke’ın enlem ve boylam tespitini yaparak kıble dogrultusu belirlemiştir. Ve sıfırdan 90 dereceye kadar acıların trigonometrik değerlerini hesaplamıştır. Ayrıca yaptığı gözlemler ile 489 yıldızı sınıflandırmıştır.
  • Ve daha sayılamayacak kadar büyük işlere imza atan bu adamın ismi Ay’a verilmiştir. Ay, ay haritalarinda “albategnus” olarak kaybedilir ve bu Battani’nin batıdaki ismi. Orta çağ Batı dünyasında eserleri ilk defa latinceye çevrilen Müslüman bilimadami.
  • Batıda birçok astronomun faydalandığı Battani’ye Kopernik de kitabinda minnettar olduğunu ve birçok yerde kendisinden alıntı yaptığını belirtmiştir. Kısacası günümüz astronominin altyapısını kuran adamdır.

Biruni

  • Batıdaki isimleri: Alberuni ve Aliboron. Henüz 17 yaşındayken ilk kitabını yazan Biruni ilk eğitimini bir yunan bilginden aldı. Yetmiş adet astronomi ve yirmi adet de matematik kitabı bulunmaktadır.
  • Dünyanın döndüğünü ilk bulan, ümit burnu, Amerika ve Japonya’nin varlığından bahseden ilk biliminsanıdır. Bîrûnî, trigonometride yarıçapın bir birim olarak kabul edilmesini öneren ilk kişi olup sekant, kosekant ve kotanjant fonksiyonlarını da ilave etmiştir trigonometriye.
  • “Kitâbü’l-Camahir fi Mârifeti’l-Cevâhir” (Türkçe: Cevherlerin özellikleri üstüne) adlı yapıtında 23 katı maddenin ve altı sıvının özgül ağırlıklarını bugünkü değerlerine çok yakın olarak saptamıştır.  Tıp alanında Birûni, kendi döneminde bir sezaryenle doğum gerçekleştirmiştir.
  • “Kitabu’s Saydane” eseri ile üç bin kadar bitkinin neye yaradığını ve nasıl kullanıldığı yazmaktadır. Modern bilimin 23 26′ 7 olarak ölçülen dünyanın ekliptik eğimini de Biruni 23 27′ olarak ölçmüştür.

Bitruci

  • Batıdaki ismi: Alpetragius –  Kopernik’e öncülük eden astronomlardan biri olan Bitruci bir çok Avrupalı bilimadamini etkilemiştir. Güneş sistemindeki gezegenlerin konumu, dönüş hızı, dönüş yönü, sıralaması gibi birçok konuda Batlamyus’un görüşlerini yıkmıştır.
  • Ayrıca bütün gezegenlerin iki kutuplu olduğunu, gezegenlerin günlük dönüşe sahip olduğunu söylemiş ve kendi dönemine kadar sayıları 8 kabul edilen gezegenlere dokuzuncu bir gezegen eklemiştir Modern astronominin temeli olan Helyo Sentrik Gezegen Sistemini ilk defa kuran kişidir.

Bursalı Ali Münşi

  • Osmanlı saray hekimlerindendir. Başta kınakına bitkisi olmak üzere eserlerinde bir çok bitkinin ilaç olarak nasıl kullanılacağının tarifini yapmıştır. Ayrıca maden sularının şifalı özelliklerinden de bahsetmiştir.

Cabir Bin Eflah

  • Batıdaki ismi: Geber –  Batlamyus’un eseri olan El-Mescit’teki yanlışları düzeltmesi için yazdığı Kitabül-Hey’e fi ıstıhi’l Mecisti eseri ile ünlüdür. Kendisi Çubuklu Güneş Saatini icat etmiş ayrıca küresel trigonometriye de katkıları olmuştur.

Cabir Bin Hayyan

  • Batıdaki ismi : Geber. Kendisi batıda Cabir Bin Eflah ile karıştırılmış ve ikisi de batıda aynı isimle anılmıştır. Cabir Bin Hayyan atom bombası fikrinin ilk mucidi, atomun parçalanabileceğini ve bundan çok büyük bir enerji çıkacağını söyleyen ilk kişidir.

  • “Kimyanın babası” olarak bilinir ve aynı zamanda simya’nın da ustalarından sayılır. Hatta ibn-i Haldun kimyacıların kimya bilimine “İlmi Cabir” dediklerini nakletmiştir. Cabir tabiattaki maddelerin saf olmadığını söylemiş ve saf elementler elde etmeye çalışmıştır.
  • Dünyadaki ilk kimya laboratuvarını kuran Cabir oksitleme, sublinasyon, damıtma, çökeltme, ergitme ve kristalleştirme gibi arıtma yollarını uygulamalı olarak açıklamıştır. Bitkilerden yağ, boya elde etmiş ve manganezdioksiti cam yapımında kullanmıştır.

El Cahız

  • Darwinden yaklaşık 1000 yıl önce 350’de fazla hayvan türünü incelediği “Kitab al-Hayawan (Hayvanlar Kitabı)” eserinde evrimden bahsetmiştir. Biyoloji, zooloji, tarih, psikoloji gibi bir çok dalda çalışmış ve 200 kadar kitap yazmıştır.
  • Hayvanları deney için kullanan ilk biliminsanı olup aynı zamanda hayvan gübresinden amonyak elde etmiştir. Hatta fabl tarzı eserleri de bulunur. Ayrıca teneffüsün sadece akcigerler ile değil aynı zamanda ciltteki delikler aracılığıyla da olduğunu ilk ortaya atan kişidir.

Cezeri

  • Bugün bildiğimiz Cizre’de doğmuş ve yaşamış “Cezeri” ismini de burdan almaktadır. Kendisi İlk sistem mühendisi, ilk sibernetikçi, ilk elektronikçidir ve robotik bilimin babası olarak bilinir. Ve çalışmaları Leonardo da Vinci’ye de ilham kaynağı olmuştur.
  • El Câmi-u’l Beyn’el İlmî ve El-Amelî’en Nâfi fî Sınâ’ati’l Hiyel adlı eserinde 50’den fazla cihazın kullanım esaslarını, yararlanma olanaklarını çizimlerle gösterdi. Fil su saati, mumlu saatler, kandilli su saati ve Diyarbakır Ulu Camii’deki Güneş Saati de önemli eserlerindendir.
  • Bunun yanında buharla çalışan güvercin de yapmıştır. Cezeri yapacağı cihazların önceden kağıttan maketini yapıp geometri kurallarından faydalanirdi. Not: Henüz geçenlerde çalışmalarına başlanan yerli uçan otomobile “Cezeri” ismi verilmiştir.

Demirî

  • Avruplalılardan 400 yıl önce ilk zooloji ansiklopedisini yazan bilim insanıdır. Ve batıda “Müslümanların Buffon’u” unvanıyla anılır. “Hayatul Hayvan” eserinde hayvanları sınıflandırmış ve hayvanlardan yapılabilecek tibbi ilaçlar hakkında da bilgi vermiştir.

Dinaveri

  • 6 ciltlik “Kitab’ün Nebat” isimli eseri ile tanınmış ve Arap coğrafyasında “botaniğin babası” lakabıyla anılmıştır. Bunun yanında 13 ciltlik Kur’an tefsiri de vardır. Kendisi Kürtlerin atalarını araştıran bu konuda etnik bir çalışma yapan ilk bilimadami olarak bilinir.

Er Razi

  • Hemen hemen bütün eserleri latinceye çevrilen Razi’nın en önemli eseri olan ve 20 ciltten oluşan “El Havi” ise 11 dile çevrilmiş ve 17. Yy’a kadar da tıp kitabı olarak okutulmuştur. Er Razi cerrahide dikiş malzemesi olarak ilk kez hayvan bağırsağı kullanan kişidir.
  • Ve ilk göz ameliyatını yapan kişidir. Fizik, felsefe, tıp, kimya dallarında uzman olan Er Razi ilk defa kimyayı tıbbın hizmetine sunmuş ayrıca tıp ve ahlak üzerine yazdığı kitap ile bir hekimin uyması gereken kuralları belirtmiştir. Ayrıca Pediyatri’nin babası olarak bilinir.
  • Alkol ve gazyağını bulan ve çiçek hastalığını kızamıktan farklı olduğunu keşfeden ilk kişidir. Farklı alanlarda yaklaşık 200 kitap ve makalesi bulunur. Rey ve Bağdat hastahanelerinde baş hekim olan Er Razi’nın doğum günü 27 Ağustos her yıl İran’da tıp bayramı olarak kutlanır.

Ebu Kamil Şuca

  • Ünlü matematikçi Harezmi ile aynı dönemde yaşamış ve kendisi “el hasib” yani “hesap eden” lakabıyla ünlüdür. Cebir tarihinde ilk defa 2.derecenin üstünde denklemlerin çözümünü tam bir hassasiyetle yapan kişidir.

Ebu’l Fida

  • Ebu’l Fida, Selahaddin Eyyubi’nin babası olan Necmeddin Eyyub’un torunudur. Ve tarihçi, coğrafyacı, filozof olmasının yanında aynı zamanda bir komutandır. En önemli eserleri; Takvim ül Buldan(Şehirler Dizisi) ve Muhtasaru Tarih il-Beşer.

Ebu’l Vefa

  • Trigonometriye tanjant, kotenjant, sekant ve kosekantı kazandıran ve daha önce yapılmayan hassaslikta trigonometrik çizelgeler hazırladı. Astronomik gözlemler için gerekli sinüs ve tanjant değerlerini 15’şer dakikalık açı aralıklarıyla hesapladı.

Ebu Maşer El Belhi

  • Latince ismi: Albumasar *Bizans kaynaklarında ismi: Apomasar.  *Med-cezir (gelgit) olayını ilk keşfeden kişidir. Rivayete göre akli ilimlere, bilime karşı olan bu adam ünlü filozof El Kindi sayesinde matematiğe ilgi duymuştur.

Farabi

  • Batıdaki ismi: Alpharabius  -*Ses olayını ilk kez fizik yönünden ele alıp izah eden kişidir. İslam dünyasında Aristo’ya “ilk öğretmen” denilirken Farabi de “ikinci öğretmen” ünvanıyla anılmıştır. Farabi, Aristo’nun temel eserlerini Arapça’ya çeviren kişidir aynı zamanda.

Fergani

  • Batıdaki ismi: Alfarganus Eserleri yıllarca batıda okutulmuş büyük biliminsanı. Ekliptik meyli ilk kez tespit eden bilimadamıdır. Gök cisimleri hayalidir diyen Batlamyus’u eleştirip tam tersine onların homosentetik, eksantrik daireler olduğunu ortaya koymuştur.
  • Kainatın ve gezegenlerin hacim ve büyüklükleri ile birbirine uzaklıklarını inceledi. Ve yaptığı hesaplamalar, Kopernik’e kadar Batı astronomisinde değişmez ölçüler olarak kabul edilerek asırlarca kullanıldı. Güneş’in yarıçapının uzunluğunun 3250 Arap mili olduğunu söyledi.
  • Bu da 6.410.000 metre ve 3990 İngiliz miline eşittir. Fergani, Güneş’in de kendine göre hareketli olduğunu, bilim tarihinde ilk keşfeden alimdir. Kendi devrine kadar gök cisimlerinin hareketi bilinmiyordu.
  • Güneş’in de bir yörügesinin bulunduğunu kendi etrafında batıdan doğuya doğru döndüğünü ilk defa keşfedendir. Bunun yanında 41 yıl devam eden astronomi incelemelerinde enlemler arasındaki mesafeyi hesapladı. Fergani, Güneş tutulmasını önceden tespit eden bir usul de buldu.
  • Bu usulle, 842 yılında bir Güneş tutulması olacağını önceden tespit etti ve o gün bu konuda rasatlarda bulunup incelemeler yaptı. çizimini kendi hazırladığı ve yapımına nezaret ettiği Nil nehri sularının hızını ve seviyesini ölçen Mikyas ül-Cedid adında bir alet yapmıştır.

Gıyaseddin Cemşid

  • Aritmetikte ondalık sistemi ilk kullanan kişidir ve Arşimed’in pi sayısının hesaplanması için önerdiği iç içe poligonlar yöntemini kullanarak virgülden sonra 14. basamağa kadar hassas bir şekilde ölçmüştür. O güne kadar pi sayısı 6. basamağa kadar bilinirdi.
  • Ayrıca gezegenlerin yörüngelerinin dairesel değil de elips olduğunu ilk keşfeden Kepler olarak bilinsede aslında Nezhet-ül Hadaik eserinde Cemsid bunu ortaya koymuştur. Binom açılımdan kök alma işlemlerinin keşfi Newton’a atfediliyorsa da bunu asıl ortaya koyan da Cemsid’dir.
  • Bunun yanında güneş ve ay tutulmaları üzerinde hesaplar yapmış. Ve sin1 değerini hesaplamak için sin3Q=3sinQ-4sin^3Q eşitliğini bulmuştur. Bu eşitlik trigonometri kitaplarında “Cemsid-ül Kaşi” olarak bilinir.

Devamı Gelecek….

Yazar; Yek1

1
Sen, Bu konuda ne düşünüyorsun?

avatar
1 Yorum Konuları
0 Konu cevapları
0 Takipçiler
 
En çok tepki verilen yorum
En sıcak yorum dizisi
1 Yorum yazarları
Anonim Son yorum yazarları
Anonim
Ziyaretçi
Anonim

hepsi arap sanırım, geçmiş bitti şu an ve gelecek var, yandşlqr var baya bu sitedee

mutlakaoku.com | #Bilgiseli | #Flood | © 2016 | Tanıtım Yazıları | Glovo Kurye Olmak İstiyorum |