Azerbaycan İsrail İlişkileri

Bugün İsrail-Azerbaycan ilişkilerine bir göz atalım. Bu iki Türk ve Yahudi devletinin sıkı ittifakı Türkiye için de bir yol haritası oluşturabilir. Kısa bir flood olacak.

  • SSCB’nin yıkılmasından sonra Azerbaycan bağımsızlığını ilan etti. 25 Aralık 1991’de İsrail Azerbaycan’ı tanıdı. 7 Nisan 1992’de diplomatik ilişkiler kuruldu ve Ağustos 1993’te İsrail Büyükelçiliği Bakü’de açıldı. -Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti kurucusu Mehmet Emin Resulzade

  • İsrail ve Azerbaycan arasında 2 milyar dolarlık bir dış ticaret hacmi bulunuyor. Ki bu Türkiye ve Azerbaycan arasındaki dış ticaret hacminin iki katı. Bunun dışında birçok askeri ve stratejik ortaklık da mevcut.
  • Peki bu iki ülkedeki birçok sektörde ve dalda ortaklık nasıl oluştu? Hangi şartlar ve süreçler bu iki ülkeyi müttefik hale getirdi?

  • Azerbaycan’da birçok Yahudi var. Bunları da Aşkenaziler ve Cuhuralar oluşturuyor. İsrail’in kurulmasının ardından on binlercesi Azerbaycan topraklarından göç etti. Bugün İsrail’de yaşamalarına rağmen Ermeni sorunuyla da yakından ilgileniyorlar ve kültürlerini devam ettiriyorlar.
  • Her şeyden önce bu müttefikliğe en çok Azerbaycan’ın ihtiyacı var. Ermenistan’ın yanı sıra İran ile de aralarında bazı siyasi sorunları bulunuyor. Ermenistan ve İran ile arası bozuk olan sadece Azerbaycan değil: İsrail de bu gemide.
  • Müslüman bir devlet olmasına rağmen İsrail ile dostluk sağlayan Azerbaycan’a karşı, Ermenistan da İran ile yakın politikalara sahip. Ayrıca Arap dünyasında da Azerbaycan’a karşı bir tepki mevcut.

  • Bakü-Tel Aviv büyük bir askeri işbirliği içindeler. İsrail Azerbaycan’a ileri teknoloji silah satışı yapıp Azerbaycan ordusunu da eğitiyor. Ayrıca İsrail insansız hava aracı Heron’un üretimini Azerbaycan’da da üretmeye hazırlanıyor.

  • 2009 yılında İsrail savunma şirketi Elbit Systems Azerbaycan’da temsilcilik açtı ve Azerbaycan Savunma Sanayi Bakanlığı İHA üretimine başladı. 2012 yılına gelindiğinde ise Azerbaycan 1,6 milyar dolarlık İHA ve hava savunma sistemleri satın aldı.

  • 2017 yılında iki ülkenin temsilcileri “AZAD Systems” adında bir insansız hava aracının ortak üretimi konusunda protokol imzaladılar.

  • Ocak 2019’da İsrail’in Azerbaycan’a tedarik etmesiyle Azerbaycan Sky Striker’ın (kamikaze drone) ilk yabancı alıcısı oldu.

  • MOSSAD Azerbaycan’da çeşitli projelerde görev alıyor. Azerbaycan istihbaratçılarına eğitimi vererek tecrübelerini meslektaşlarıyla paylaşıyorlar. Stratejik konumların, mekanların ve etkinliklerin güvenliğinde MOSSAD da yer alıyor.

  • 2012 Eurovision şarkı yarışması sırasında MOSSAD ajanlarından özel bir tim, Hazar denizinde yaptıkları operasyonla Azerbaycan sınırlarını ihlal eden bir grup İran vatandaşını yakalayarak Azerbaycan yetkililerine teslim etmişti.

  • Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı İsrail için de büyük öneme sahip. İsrail’deki petrolün %40’ını Azerbaycan’dan sağlanıyor. Bu enerji ihtiyacı iki ülke arasındaki pazar payını yükseltiyor.
  • İsrailli şirketler Azerbaycan’da yol ve köprü inşaatında da rol alıyorlar. Bunun dışında telekomünikasyon ve diğer teknolojik sahalarda da iş birliği mevcut.
  • Mühendislerin eğitiminde de ziraat alanında da iki devlet arasındaki etkileşim kuvvetli. Bakü Devlet Üniversitesi’nde İbranice bölümü açıldı ve çok sayıda Azeri öğrenci de İsrail’in teknik üniversitelerinde eğitim görüyor.

  • Netenyahu ile arası çok iyi olan Aliyev, İsrail başbakanını ülkesinde ağırlayışı kameralara böyle yansımıştı.

  • Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ülkesinin İsrail’le ilişkilerini değerlendirirken ilişkileri buz dağına benzeterek: “Kamuoyunda bilinenler ilişkilerimizin görünen tarafı ve ancak onda biridir; onda dokuzu ise su altındadır” demiştir.

  • Azerbaycan-İsrail ilişkilerinden anlaşıldığı üzere Türklük ve Müslümanlık; İsrail ile dost olmaya ve çevresi düşmanlarıyla dolu bu iki ülkenin de elini güçlendirmesine engel değil. Aksine büyük bir avantaj. Zaman ayırdığınız için teşekkürler. Şalom.

Yazar; Aaron Grejuva

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
Tüm Yorumları Göster
mutlakaoku.com © 2016 | Pdf Kitap İndir | Facebook video indir | Yorumlar Libros Gratis | Pdf Free Books Download |
0
Bu konuda sen ne düşünüyorsun? Yaz Mutlaka Okunsun...x
()
x