Anadolu’da Başlıca Kimmer Akınları! (‘Barbar Conan’ı bilmeyen yoktur’)

ANADOLU’DA BAŞLICA KİMMER AKINLARI (FLOOD)

  • Kimmerler, MÖ 15-14. yüzyıllardan MÖ 8. yüzyılın ilk yarısına kadar İdil Nehri’inden Karadeniz’in kuzeyine uzanan topraklarda yaşadılar. Bu günkü Kırım civarı Kimmer’lerin ana yurdudur. Kırım adı da zaten buradan gelmektedir.

  • Savaşçılıkları ile ünlü bu bozkır göçebe savaşçıları efsaneleşmiş, filmlere konu olmuştur. Barbar Conan’ı bilmeyen yoktur diye düşünüyorum.
  • Bu kadar peşrev yeter konuya giriyoruz. Bahsedeceğimiz zaman aralığı Milattan öncedir tarihlere M.Ö kısaltması yazmayacağım siz öyle anlayın.
  • Kimmerya’da 8. yüzyılın ortalarında İskit istilası başlayınca yurtlarını terk edip yeni yurtlar bulmak üzere göçe başlamışlardı.
  • Kafkasları geçerek Kolkhis (Gürcistan) ve Urartu (Doğu Anadolu) üzerine seferler düzenlediler.
  • Kimmer baskısına dayanamayan Urartu, Koruma karşılığı topraklarından geçiş hakkı tanımıştır. Sıkıysa tanımasın.
  • Bu günün mafyalarının koruma sağlayarak ortamın haracını yemesi gibi düşünün.
  • Kimmerler o dönem kavim halinde gezen koca bir yağma, haraç ve ölüm makinesi. Gözleri cavcaklı, gözlerine bakacak adam arıyorlar.
  • 714 yılı baharında Urmu gölünün kuzeybatısındaki Uesi’de Urartu’yu bozan Kimmerler Urartu sınırını aşarak Orta Anadolu’ya ilerlediler
  • Bu durumda Kimmer’lerin yalnız Transkafkasya üzerinden değil, İran yaylasındaki Manna ülkesi üzerinden de gelmiş olabileceği anlaşılıyor.
  • Belki de bazı göç kolları Aynen İskitlerin yaptığı gibi derbent geçitlerinden bu günkü Azerbaycan coğrafyasına yayılmış olabilirler.
  • Uesi deki Kimmer zaferi Asur istihbarat raporlarına bu şekilde yansımıştır. Kil tabletlere yapılmış istihbarat raporunu pek te güvenli değil.

  • Urartu’yu aşan Kimmer kuvvetleri Anadolu içlerine akarak, Kummuh (Adıyaman civarı ) Meliddu (Malatya) Tabal (Nevşehir-Kayseri) doğuda Şupria (Diyarbakır) Hubuşna’ya (Ereğli) kadar ilerlediler.
  • 705 te Asur kralı Sargon, Muşki kralı Mita ile bir ittifak kurarak Kimmerler üzerine yürüdü.
  • Burada geçen Muşki’li mita bildiğimiz Frig kralı Midas’tır hani şu eşşek kulaklı olan.
  • Savaş Tabal ülkesinde gerçekleşti ama Kimmerler Demir Leblebiydiler. Bu savaşta Sargon Hakkın rahmetine kavuştu Asur-Frig ittifakı yenildi.
  • Yerlerinde durmayan Kimmerler MÖ 696’da Frigler’in üzerine çöktüler, Frigya başkenti Gordion’u yağmaladılar.
  • MÖ 680-660 yılları arasında Tabal , Hilukku ve Lidya, Kimmer saldırıları karşısında Asur’dan yardım istemek zorunda kalmışlardı.
  • 679 da Kimmerler Asur kralı Asarhaddon tarafından Hubuşna’da (Ereğli) yapılan savaşta yenildiler. Liderleri Teuspa bu savaşta ölmüştür.
  • Hubuşna zaferinde kesin olmamakla birlikte Asharaddon’un kızı Serna ile evlenen İskit kralı Bartatua’nın yardımı söz konusu gibi duruyor.
  • Üç yıl sonra Frigya’yı istila ettiler başkent Gordion kuşatıldı, yakılıp yıkılarak yağmalandı. Frig Ülkesi tarihe karışıp gitti.
  • Heredot’a göre Kral Midas bu yenilgi ile boğa kanı içerek intihar etmiştir. Kimmer’ler Midasın tüm servetini de yağmalayıp götürdüler.
  • 660 yılında Asharaddon’un oğlu Asurbanipal Mısır ayaklanması, Suriye ve Filistin’deki aşiretlerle uğraşırken Anadolu karışmaya başlamıştı.
  • Kimmerler Frigya krallığı yıkıldıktan sonra Batı Anadolu’ya doğru ilerlemeye başladılar. Lidya krallığı Kimmerlerin tehdidi altındaydı.
  • Lidya Kralı Gyges, Kimmer saldırılarına tek başına güç yetiremeyeceğini anlayınca Asurlara elçi yollayıp yardım istedi.
  • Bu yardımla Kimmerleri 657’de büyük bir yenilgiye uğrattı.
  • Asur kaynakları kral Gyges’in (Gugu diye geçer) zaferini, Asur yardımına bağlamaktadırlar Ancak, bu yardımın nasıl olduğu bilinmemektedir.
  • Kimmer baskınına karşı koymayı başaran Gyges yakaladıkları iki kimmer beyini köpek gibi zincire vurarak Asur’başkenti Ninive’ye gönderdi.
  • Muhtemelen, gelen yardımdan dolayı Asur’ a karşı teşekkür niteliğinde olmalıdır bu hareket.
  • Sonraları Kimmerleri yendiği için havalara giren Gyges, Asurla olan bağlantılarını kesti ve hatta Asurbanipal’e karşı cephe aldı.
  • Lidya Kralının bu hareketi Asurbanipal’in çok zoruna gitmiş olacak ki Ağır beddualar etmiştir. Kim olsa ana bacı sayardı zaten. 🙂
  • M.Ö. 652 de Asurbanipal’in bedduası tuttu ve Kimmerler geri geldiler. Bu kez Sardes yakılıp yıkıldı Kibirli Gyges öldürüldü.
  • Sardes’i yıkan Kimmerler hızla Anadolu’ya döndüler. Bir kısmı ana koldan ayrılıp Altınoluk taraflarına, Antandros’a gittiler. Gyges’ten sonra oğlu Ardys tahta geçti.
  • Ardys Asur desteği olmadan Kimmerlerden kurtulamayacağını anlayınca tekrar babası gibi Asur’un kapısını aşındırmış gariban, Fakat babasının yaptığı yavşaklıktan dolayı muhtemelen yardım alamamıştır. Yardımın gelip gelmediği bilinmemekte. En azından ben bilmiyorum.
  • 648-646 arasında, Kimmer başbuğu Dugdamme, Asur’la bir antlaşma yapar, karşılıklı yeminleşip saldırmazlık anlaşması ilan ederler.
  • 645 Kimmerler İstanbul boğazını atla geçerek gelen soydaşları Trerler ile birleşip yeniden Lidya’ya saldırdılar.
  • Sardes yeniden yağmalanır. Kral Ardys akropol (İç kale) çekilerek kahramanca vuruşup direnmeye çalışır.
  • Sardes’in ardından İyonya kentleri de kimmer kılıcı altında birer birer ezilir.
  • Kallinos gibi ünlü şairler coşkulu mısralarla İyonya halkını, eli silah tutanları Kimmerlere karşı mücadeleye çağırmışlardır.
  • 644/643 de Ephesos kuşatılır, güçlü surların ardına çekilen Efesliler, şehri savunmaya çalışırlar.
  • Greklerin kutsal merkezlerinden olan Artemis tapınağı sur dışında kaldığından Kimmer ateşinden kurtulamaz, yakılarak tahrip edilir.
  • Ege denizi boyunca ilerleyen Kimmerler Didyma, Magnesia, Myos, Priene, Lebedos, Melia ve Miletos’u boncuk gibi ard arda dizip yağmaladılar.
  • Kimmer’ler alayını üst üste koyar öyle yağmalarlar boru değil Kimmer bunlar. 🙂
  • Daha sonra Büyük Menderes vadisi boyunca geri çekilip, o dönemlerde yurt edinmiş oldukları Kapadokya bölgesine geri döndüler.
  • Kimmer akınları, İyonya kentlerinin ekonomik ve kültürel gelişimlerini bir süre geriletse de Kimmerlerin gidişi ile tekrar güç kazanmıştır.
  • Çünkü Kimmerler iyonyaya yerleşecek değildiler, büyük yağma akınları yapıp hızla çekildiler. Deniz kenarında olmanın onlar için anlamı yoktu
  • Onların yaşamı denizden gelecek ticaret gemileri beklemek üzerine değil, yağma, savaş ve kan üzerine kuruluydu.
  • Kimmerlerin ardından İyonya yeniden güçlendi, zaten zayıflayan Lidya’ya karşı koyacak duruma gelmiş ve de “kolonizasyonunu hızlandırmıştır.
  • Batı anadoluyu silip süpüren Kimmerler bu kez gözlerini güneye, Kilikya (Çukurova) üzerine diktiler.
  • O dönemde bu bölge Que ve Hilakku adıyla ikiye ayrılan federasyon benzeri bir yapıdadır ve kendi kralları olsa da Asur’a bağlıdırlar.
  • Yukarıda Kimmer başbuğu Dugdamme’nin Asur kralı Asurbanipal ile bir saldırmazlık anlaşması yaptığına değinmiştik ancak
  • 630 yılında Gülek Boğazı’nı aşarak Çukurova’ya akan Kimmer güçleri Tarsos/Tarsus ve Anchiale’ye kadar ilerlerler.
  • Asurlular, Kilikya kralı Syennesis ve (belki de İskit Başbuğu Maduva) ile birleşerek Kimmerlere karşı koymak üzere hareket etmiş olsa da.
  • Kimmerler Dugdamme’nin zamansız şekilde hastalığa yakalanıp vücudunun yarısına felç inmesi ve ardından ölümü yüzünden dağılırlar.
  • Gerçekten bir savaş olup olmadığı bilinmez.. Belgelerde Dugdamme’yi, Asurbanipal’in değil tanrıların yendiğinden bahseder.

  • Bu ifadeler ifadeler belki de savaş başlamadan Kimmer ordusunun salgın hastalık nedeni ile dağılmış olabileceğini düşündürür.
  • yenik düşen Kimmer akıncıları kapadokya’ya geri dönerler. Kan dökülen taht kavgaları ardından Dugdamme’nin yerine oğlu Sandaksatru geçer.
  • Bu yenilgiyle zayıflayan Kimmerler 595 te Lidya Kralı Alyattes tarafından büyük bir yenilgiye uğratılarak Kızılırmak’ın doğusuna sürüldüler
  • Yukarıda bir kısmının Altınoluk’ta kaldığından bahsetmiştim. Onlar burayı yurt tutup güneş, deniz ve kumun tadını çıkarmaya devam ettiler 🙂
  • Kapadokya’dakiler ise ikiye bölünüp Asya ve Avrupa’ya dağıldılar, başka milletler içerisinde eriyip yok oldular.
  • Bu ilk flood denememdir. Sürç-ü lisan ettiysek affola. Haftaya Anadolu ve İran’da İskit akınlarını anlatmaya çalışacağım. Teşekkür ederim.

Yorum; Okuduğunuz kaynağı verebilir misiniz? Ayrıca menşeileri hakkında ne yazıyordu merak ediyorum kimi müellif protürk sair yazıyor

  • Okuyucu yaman çıktı kaynak soruyor 🙂 şu görseldeki kaynaklardan bakabilirsiniz, bulamazsanız toparlar gönderirim.

Bu Konu, Emrah ECE @AlperEmrah_ece Kullanıcı adıyla paylaşımlar yapan, bir Twitter hesabının, paylaşımlarından derlenerek oluşturulmuştur…

Güncelleme: 3 Ağustos 2018 — 07:12

2 Yorum

Yorum Ekle
  1. Sayın Yazar,
    Bilimsel özelliği olmayan, kaynakları gösterilemeyen bu türden yazılar, kişilerde algı ve bilgi bozukluklarına yol açarak topluma zarar verirler.
    Lütfen, bilimsel kurallara uygun olarak yazmayacaksanız hiç yazmayınız…
    Ayrıca, yazdığınız birçok konu uydurma olup, sözde kaynak işaret etmeniz bu durumu etkilemez…

    1. Bunu belirtirken, ismini, yada sana cevap verildiğinde ulaşması için E-posta adresini bıraksaydın, iyi olmaz mıydı? 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir