‘Ya Krallar Filozof Olmalı Ya Filozoflar Kral’

#10Kasım ‘a dair bir soru-bir cevap: “Tayyip Erdoğan ile Beşar Esad hangi olay üzerine kavga edip, iki ülkeyi de ateşe attılar…” Bunun cevabını Erol Mütercimler’den öğreniyoruz.

• “Ya Hükümdar Filozoflardan olacak, ya Filozoflar Hükümdar olacak” bu söz söyleneli 2 bin yıldan fazla olmuştur, ama biz hala esnaf kafasıyla devlet yönettiğimizi sanıyoruz. Yönetemiyoruz da zaten. Binlerce yıldır hükümdarlara nasihatname yazılmış, demekki hükümdarlar yetersiz.
• Bütün toplumlarda ileri gelenler veya toplumda maddi anlamda güç ve etki sahibi olanların toplumu kendi dünya görüşleri çerçevesinde örgütleyerek düzen, işleyiş ve devamlığı sağlama konusunda koymuş oldukları bütün kurallar ‘devlet’ yapısını ortaya çıkarmıştır.
• Elbette ki ortaya çıkan bu devlet yapısı toplumda ileri gelenler ve maddi anlamda güç ve etki sahibi olanların istek ve arzularına göre şekillenince, toplumu oluşturan bütün insanların mutluluğuna olanak tanımıyordu.
• Bu durum toplumları ‘mutlu ve mutsuz kesim’ diye ayırmaya başladı. Toplumlarda ortaya çıkan bu ayrılıklar toplumların düzen, işleyiş ve devamlığı için en büyük tehdit ve tehlike oldu.
• Bu durum, toplumların din adamı veya münevver diyebileceğimiz kişilerini bu tehdit ve tehlikeyi ortadan kaldırmaya yönelik arayışlara yöneltti… Şimdi bu arayışlara göz atalım.
• Doğu medeniyeti toplumlarında Pehlivice’de ‘Pançatantra’ diye bilinen fabl (kahramanlarının insanlar gibi konuşup düşünen hayvanlardan seçildiği, ders ve ibret verme amacıyla yazılmış manzum hikâyeler) türü hikâyeler ile toplumun düzen, işleyiş ve devamlığını sağlama yazılmıştır.
  

Ezop Hakkında Bilgiler; Fabl Yazarı Aisopos

• Bu eserlerin en önemlilerinden biri milattan önce birinci yüzyılda yaşadığı tahmin edilen Beydeba’nın yazdığı asıl ismi Pançatantra (Beş İlke/Söz) veya meşhur adıyla ‘Kelile ve Dimne’dir.
• Depşelem isimli bir Hint hükümdarına ahlak, siyaset ve mutluluğun öğretilmesi amacıyla yazılmıştır. Bu kitap Müslüman toplumuna İranlı Abdullah bin Mukaffa tarafından 750’li yıllarında Arapça olarak ‘Kelile ve Dimne’ adıyla çevrilmiştir.
• Bu kitap ile beraber Müslüman toplumunda ‘Siyasetname ve Nasihatname’ denilen devlet ve toplumun düzen, işleyiş ve devamlığını sağlayacak ekol ortaya çıkmıştır.
• İslam toplumlarında ilk ‘Siyasetname ve Nasihatname’ örneği; Afrikalı zenci bir Müslüman olan Cahiz’e nispet edilen, 850’li yıllarda yazmış olduğu sanılan ‘Et Tâc Fi Ahlâkil Muluk’tur.
• Bundan sonra; Uygur Türklerinden olan Yusuf Has Hacip tarafından, 1069 yılında Bundan sonra; Uygur Türklerinden olan Yusuf Has Hacip tarafından, 1069 yılında Doğu Karahanlı hükümdarı Tabğaç Buğra Han için ‘Devlet olma bilgisi veya Mutluluğun Bilgisi’de denilen ‘Kutadgu Bilig’ yazılmıştır.
• Üçüncü olarak; Horasan doğumlu olan Nizammulmulk tarafından 1092 yılında Selçuklu Sultanı Melikşah’a sunulan ‘Siyasetname’ yazılmıştır. Bunların yanında Nişabur doğumlu olan, 1180’li yıllarda yazdığı tahmin edilen Fahruddin Attar’ın ‘Pendname’sini unutmamak gerekir.
• Müslüman toplumlarda Abbasi Sultanlarından özellikle Harun Reşid (786-809), torunu Memun (813-833) ve Memun’un oğlu Mutasım (833-842) dönemlerinde ‘Tercüme Hareketleri’ ve ‘Bey’tül Hikme’ isimli devlet destekli kuruluşun İlim, Felsefe, Sosyoloji, Siyaset, Bilim ve Teknoloji,
• Alanında yaptıkları çalışmalar ile Müslüman medeniyeti 1350’li yılların sonlarına kadar dünyada öncü roller üstlenmiştir. Bu dönem Türk Bilim İnsanlarından olan Farabi ; ‘Siyasetname ve Nasihatname’ türünde ‘El-Medînetü’l-Fâzıla’ isimli eserini oluşturmuştur.
• Bunları niye yazdım? Şundan; bizdeki hükümdara Filozof denebilir mi? Hayır! Peki çevresinde Filozof var mı? Örn: Cumhurbaşkanlığı İştişare kurulunda bulunan Bülent Arınç’a Filozof diyebilir miyiz? Hayır! O halde bu devlet nasıl toparlanacak? Kim nasıl toparlayacak artık?