Türkiye’de Sansür Örnekleri; Erişimi Engellenen Web Siteleri

Geçmişten bugüne Türkiye’de yaşanan bazı internet sansürlerini, internetteki paylaşımlarından dolayı bir polis baskınını ve birkaç tutuklamayı derledim. Yıl yıl internette nasıl sansürler uygulanmış merak ediyor musunuz? #Flood

  • Yıl 1997, 7 Aralık. Bir turk.net abonesi TV’de izlediği haberle ilgili forum sitelerine başlık açar ve birçok yorumda bulunur. Haberin içeriği ise bir grup görme engelli kişinin, belediye çukuruna düşen arkadaşları için yaptıkları protestoda coplanmaları.
  • Ali Emre E. isimli kişi bu mesajı okuyunca etkilenerek destek amacıyla aynı foruma polise yönelik sert ifadeler içeren bir mesaj gönderir. İki hafta sonra sabah 03:30’da 9 kişiden oluşan bir anti-terör timi Ersöz’ün evine baskın düzenler.
  • Ali Emre E. 3 gün gözaltında kaldıktan sonra serbest bırakılır ve hakkında TCK 159’dan, “devletin emniyet muhafaza kuvvetlerini alenen tahkir ve tezyif” suçuyla dava açılır. Mahkeme sürecinin sonunda 10 ay hapis cezasına çarptırılır. Cezası ‘iyi hal’ nedeniyle 5 yıl ertelenir.
  • Yıl 2001.. İnternet ile ilgili, sansüre de yol açan ilk cezai düzenleme DSP-MHP-ANAP koalisyonundan geldi. Superonline’nin forumundaki bir yazıdan dolayı İnteraktif Bölümler Koordinatörlüğünü yapan Coşkun A.’ya 40 ay hapis cezası verildi.
  • MÜYAP’ın FSEK yoluyla “yetkili kurum” statüsü kazanmasıyla birçok site telif gerekçesiyle engellendi. 2005-2007 arasında 1500’den fazla site MÜYAP girişimiyle engellendi.
  • 2007.. Türk Telekom, mahkemeye başvurdu. “Mustafa Kemal Atatürk’ün fotoğrafı, Türk bayrağı üzerine İngilizce küfür içeren yazılar yazılarak aşağılandığı anlaşıldığından talebin kabul edildiği” gerekçesiyle Youtube’a erişim engellendi. Video, siteden kaldırılınca engel kalktı.
  • 2007’deki olayın ardından 2008 yılında aynı gerekçeyle Youtube’a Türkiye’den erişim birkaç defa engellendi. En nihayetinde 5 Mayıs 2008 tarihli engellemeden sonra 2010 Ekim ayına kadar site Türkiye’de engelli olarak kaldı.
  • 19 Eylül 2009 günü telif gerekçesiyle Myspace ve Lastfm sitelerine erişim engellendi.
  • Yıl 2010.. Deniz Baykal’ın avukatlarının başvurusu sonucu Youtube tekrar kapatıldı. Youtube’un 9 Kasım 2010 tarihinde kendileriyle temasa geçen TİB’e söz konusu görüntüleri siteden kaldırdığını bildirmesine rağmen site Kasım 2010’dan 2011’in ilk aylarına kadar yasaklı kaldı.
  • Yıl 2012.. Blogspot servisi, Digiturk’ün telif gerekçeli başvurusu üzerine kapatıldı. İlk defa İnternet sansürüne karşı kampanyalar yapılmaya başlandı ve tepki veren İnternet kullanıcıları “Bloguma dokunma” sloganı ve #blogumadokunma hashtag’ını kullandı. #TürkiyedeSansür
  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nca hazırlanan İnternetin Güvenli Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı’na karşı 15 Mayıs 2011 tarihinde Türkiye’nin 30 şehrinde aynı anda “İnternetime Dokunma!” eylemi yapıldı.

  • Yıl 2014.. Mart ayının son günlerinde Twitter ve YouTube erişime engellenerek sansüre uğramışsa da daha sonra erişime açılmıştır.
  • 16 Kasım 2014 tarihinde Türkçe Vikipedi’de yer alan vajina, insan penisi, testis torbası ve kadın üreme organları maddelerine 5651 sayılı yasa kapsamında Telekomünikasyon İletişim Başkanlığının verdiği karar doğrultusunda sadece TTNET tarafından erişim engellenmiştir.
  • Yıl 2015.. Nisan ayının ilk haftasında YouTube ve Twitter’a erişim tekrar engellendi, Facebook ise kaldırılması talep edilen içeriklerin kaldırılmasına kadar kısmen engellendi.
  • Vikipedi’nin 2015 Türkiye genel seçim anketleri maddesine olan erişim 6 Haziran 2015 tarihinde engellendi.
  • Yıl 2015.. *Charlie Hebdo mizah dergisine yapılan silahlı saldırı sonrası çıkan ilk sayısının kapağındaki karikatürü haber veya destek amaçlı yayımlayan sitelere engelleme getirildi.
  • **Ateizm Derneği’nin sitesine gerekçe belirtmeksizin engelleme getirildi.
  • Yıl 2016.. 28 Haziran 2016’da Atatürk Havalimanı saldırısı sonrası Twitter, Facebook ve Youtube internet sitelerine erişim, Ankara Gölbaşı Sulh Ceza Hakimliği tarafından engellenmişti.
  • 8 Ekim 2016’da Dropbox, Google Drive, OneDrive ve GitHub’a erişim engellendi.
  • Yıl 2017.. 29 Nisan’da wikipedia.org alan adıyla yayın yapan tüm siteler Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun idari tedbir kararıyla engellendi. Wikipedia hala erişime engelli.
  • Türkiye’de erişime engellenen web sitesi sayısı 100.000’den fazla. Sansüre ve engellemelere karşı VPN ile TOR kullanın. Flood bitti, okuduğunuz için teşekkürler. Kopyala/yapıştır ile yayabilir – kaynak göstermeyebilirsiniz. Sevgiler.

  • Bu flood’a şunu eklemeliyim: 1 Ağustos 2019 yılında BluTV, Netflix, PuhuTV gibi şirketler RTÜK denetimine girdi. Oto sansürün yanında RTÜK istediği an engellemeler yapabilecek.

Yazar; Zet Lorento @ZetLorento

Sen, Bu konuda ne düşünüyorsun?

avatar