Neden Sorgulamıyoruz? (‘Türklerin Meraksızlığı’)

KONDA Araştırmanın sahibi Bekir Ağırdır, dinlediğim bir podcast’te Türklerin meraksızlığından yakınıyordu. Yaptıkları bir araştırmaya göre, meraklı insan sayısı %5-6 imiş. Meraklı olanlar da, sadece ihtiyacı ve kullanımı için merak ediyor, gerisi ilgi alanına girmiyor, diyor.

  • Seneler önce, Pamukkale’deki antik Hierapolis şehrini gezerken, sütunların önünde konuşkan bir yaşlı, yaklaşıp “bu sütunların tepesine yekpare yatay taşları nasıl oturtmuş olabilirler” diye sormuş, sonra uzun uzun sohbet etmiştik. Belki duvarcı ustasıydı, belki sadece meraklı.
  • ODTÜ’den bir arkadaşımın dedesi İstiklal Savaşı gazisiydi. Arkadaşım yaz aylarında Sakarya ovasına, Afyon’a, Dumlupınar’a gider, savaş alanlarını karış karış gezerdi. Dedesinin deneyimlerini, neler hissettiğini, nerede yatıp kalktığını, neler yaşadığını merak ediyordu.
  • Böyle insan sayısı çok azaldı, ya da belki hep böyleydi. Bütün Anadolu coğrafyası antik zamanlardan beri zamanlarına göre çok ileri uygarlıkların anayurdu. Yüzyıllardır o muhteşem eserlerin etrafında koyun otlatmaktan öte merakımız olsaydı belki bir mimarlık üslubumuz olurdu.
  • Benim çocukluğum Konya’da geçti; Selçuklu başkenti şehirde medrese, cami, külliye, sarayların, müzelerin hepsini gezmiş, okulda anlatılan resmi tarihin palavradan ibaret olduğunu kendi gözlerimle görmüştüm. Resmi tarih anlatıcılığının merakı neden öldürdüğünü o zaman öğrenmiştim.
  • “Çok düşünen kafalara zararlı fikirler üşüşür, büyüklerimiz her şeyi bizden iyi düşünür” gibi özlü(!) sözlere sahip bir kültürümüz var. Bu coğrafyada meraklı, araştırmacı, sorgulayıcı insanlar sevilmiyor. Dersler müfredatla, sınavlar test şıklarıyla sınırlı.
  • 21. yüzyılı çıkartabilmek için meraklı ve aykırı insanlara ihtiyacımız var. Çok iyi mühendisler, mimarlar, bilimciler, sanatçılar, gazeteciler, siyasetçiler, doktorlar, teknisyenler yetiştirmezsek işimiz çok zor.
  • Ayrıca bu insanların on yıllardır hüküm süren “benim oğlum bina okur, döner döner bir daha okur” vasatının çok ötesinde meraklı olması gerekiyor. Sadece uğraş alanlarını değil, her şeyi merak etmeleri gerekiyor. Yoksa işimiz çok zor.
  • Podcast’i dinlemek isterseniz:

Yazar; Tuncer Şengöz

Sen, Bu konuda ne düşünüyorsun?

avatar