Corona Virüsü; İsrail

Herkese selam. aylardır yoktum, israil’e taşındım ve kudüs’te bir hastanede asistanlığa başladım. bu ve sıfırdan ibranice öğrenmek tek odağım oldu haliyle. siteye dönesim vardı, israil’deki korona uygulamaları hakkında bir flood yapmak istedim (virüs 21 şubattan beri burada)

  • İsrail dünyada en erken ve isabetli önlemleri alan birkaç ülkeden biri. türkiye’nin eksikleri daha iyi anlaşılır, belki bir umut birileri duyar diye yazacağım biraz da. karantina, test sayıları, devlet şeffaflığı ücretli izin vs az az girmeye çalışacağım.
  • Kaç kişi ilginç bulur bilemiyorum. şu an burada yapılan (çoğu sadece burada olan şeyler de değil) ve bizim de hızla uygulayabileceğimiz çok şey var bence. hala tartışmalı olan noktalar da var. kısa kısa hepsinden bahsedeceğim. başlıyorum.
  • En baştan şunu yazayım: israil’de resmi bir sokağa çıkma yasağı henüz yok ancak devletin belirledikleri dışında hiçbir işyeri açık değil. gelirlerinden olanlara aylık “işsizlik maaşı” yolu açıldı. bu miktar ülkedeki ortalama maaşın altına düşemiyor (asgari ücretin 1.5-2 katı)
  • Mesela bize arabalarımıza koymamız için “şu hastanede doktordur” yazısı verdiler. polis noktalarında işaretsiz araçlar ara ara durdurulup dışarıda olmalarının sebebi soruluyor.

  • Bir uygulama var israil sağlık bakanlığının bu süreçte geliştirdiği, “hamagen”. konumunuzu takip edip eğer tanı konan bir korona hastası ile son 14 günde yolunuz kesiştiyse size bildirim gönderiyor.

  • Sağlık bakanlığı, herkese açık telegram hesabından her gün israil’de kaç test yapıldı, kaç şüpheli, kaç karantina, kaç hasta, konumları, yaş grubu, risk faktörleri her türlü ayrıntıyı paylaşıyor. fake bilgiler anında yalanlanıyor.

  • Bakanlık tarafından sürekli güncellenen, ülkedeki tüm vakaların ve ev karantinasındaki kişilerin konumunu, sayısını, geçmişini gösteren ve sokağına kadar zoom yapılabilen 2 resmi harita mevcut.

  • Bu hafta günlük test sayısı 2-3 binlerden 5-6bine yükselecek, oradan hedef 10bin. nüfus türkiye’nin onda biri. bu hafta mcdonald’s vs gibi drive-thru test merkezleri açılmaya başladı, arabanı al avm otoparkına git testini ol evine don tarzı.

  • Tanı konmadan ülke içinde hareket eden vakalar tüm ayrıntılarıyla halkla paylaşılıyor. mesela 2 gün önce 324’uncu vakanın tanıya kadar gezdiği yerleri saatine kadar paylaşmışlar. bu zamanlarda o konumlardaysanız karantinaya girin diye.
  • Başbakan zaten her gün tv’de açıklama yapıp soruları cevaplıyor, bakanlar da yaşlı-genç temasının önemini, “hasta eğrisinin yataylanması” gibi ayrıntıları 3-4 dilde çocuğa anlatır gibi anlatıyorlar. bu adam savunma bakanı.
  • Otobüslerin yarısı durdu, kalanına devlet onaylı işlere gitme amacı dışında binilmiyor (kontroller mevcut). akşam 8den sonra toplu taşıma yok. ön kapıdan binis yasak, nakit ödeme asla yapılmıyor, şoför yakınına oturulmuyor, on kapıdan binilmiyor. şöyle şeritler çektiler.

  • Şimdi biraz genel gidişatı ve karantina mantığını anlatayım. virüs 1 ay önce geldi buraya ve hemen karantinalar, üç önlemler başladı. başbakanın bizzat açıklama yapmadığı bir gün hatırlamıyorum. kimse anlam veremiyordu başta tabii, daha çin dışında vaka yok sayılırdı.
  • Her şehirde korona kabul eden hastaneler belirlendi. her hastane korona vakalarını almak zorunda değil. aksine, yeni/yatan tüm hastalarda şüphe varsa sadece belirlenmiş hastanelere gönderiliyor. belirtisi olanlar “temiz” hastanelerde kapıdan alınmıyor.
  • 2. haftamızda vaka sayımız 10-20ydi, dünyada henüz çok büyük bir panik yoktu. burada resmi karantina altında hali hazırda 20bine yakın insan vardı (nüfus 8-9 milyon)
  • BURAYA DİKKAT: bir ülkede vaka artışı varsa GERİYE DÖNÜK 14 gün karantina uygulaması yapıldı. mesela avusturya daha 100 vakası bile yokken listeye alındı ve o gün viyana’dan 12 GÜN ÖNCE dönmüş stajyerim aranıp günün ortasında evine yollandı, hastaneye 2 gün sonra dönmek üzere.
  • Bölüm başkanım profesör 2.5 hafta önce fransa’da konferanstan geldiğinde 14 gün karantinaya alındı. fransa bu listeye alındığında oradaki toplam vaka sayısı daha 200-300’dü. güldük dalga geçtik abartılıyor diye, sonuç ortada
  • Beklediğimden çok fazla uzadı kusura bakmayın. umarım sıkmamışımdır. şimdi karantina uygulamasını anlatacağım. sorularınızı cevaplayacağım birazdan veya sonda, daha burdayım zaten. israil’e taşınma, ibranice öğrenme hikayemi de anlatırım bir ara, kitaplık malzeme mevcut
  • Karantina nasıl halka uygulatıldı? ilk karantinalardan itibaren karantinaya alınan insanların evlerine gelişigüzel zamanlarda görevliler yollanmaya başladı. kişi evde mi diye kapıda kimlik ve ateş kontrolü yapıldı.
  • Burada da aşırı dindar kesim karantinaya uymadı, zaten vakaların büyük kısmı onların yaşadıkları yerlerden. 1 hafta içinde dini eğitimler yasaklanıp sinagogda 150 kişilik düğün yaptı diye bir haham ve gelinin ve damadın babaları gözaltına alındı vs ve büyük kesim evine döndü.

  • Tartışmalı nokta: yeni çıkan bir yasayla istihbarat yalnızca sağlık bakanlığının şüpheli kabul ettiği karantinadakilerin konumlarını telefonlarından izliyor, hedef:
    1) onlarla temasa geçen insanları tespit edip karantinaya almak 2) evlerinden çıkmaları halinde cezalandırmak
  • Türkiye verileri az önce açıklanmışken israil sağlık bakanlığından veri örnekleri vereyim. yaş grupları, konum, kronik hastalıklar, vs vs gidiyor günlük paylaşılıyor bunlar

  • Dünkü veriler. toplamda resmi ev karantinasına alınan kişi sayısı 129870. nüfus 9 milyonun biraz altında desek ülkede her 100 kişiden karantinaya alınıp devlet tarafından evine görevli yollanarak takip edilenlerin oranı 1.5.

  • Sigara, e-sigara içme konusu. sağlık bakanlığı bildirgesindeki öneri aslında ama özellikle yaşlıysanız ve dışarıda görülürseniz uyarılıyorsunuz (hastane bahçesinde birkaç kez tanık oldum bu olaya). bakanlık bildiride “sigarayı bırakmanız için fırsat!” diye not düşmüş yanına 🙂

  • Hastanelere biraz girdim yaşadıklarımı 2 tivitte tamamlayayım: hastanede doktorlardan sekreterlere, güvenlik görevlilerinden temizlik elemanlarına kadar corona senaryolarına karşı özel eğitim almaya başladık. hastane içerisinde zaten 1 aydır olağanüstü hal var, kuş uçmuyor.
  • Sağlık çalışanları olarak yurt dışı çıkış yasağımız var 1 ayı aşkındır. şurada anlattığım uygulamayı ülke içindeki ilçelere kadar uyguladılar. son 2 hafta boyunca bulunduğum bir ilçede vaka mı çıktı, 2 hafta tamamlanana kadar ise gelmem yasak
  • Bitiriyorum yavaştan. 21 şubat – 24 mart arası ülkedeki toplam vaka sayısı 1930. bunların 1000ı testlerin kritersiz aşırı yaygınlaştırıldığı son 3 günde geldi, semptomşuz ve hafif semptomlu oranı çok yüksek. ağır vaka sayısı 34. vakalardan ilk ölüm 3 gün önce geldi, şu an sayı 3.
  • Bu sayılar artabilir, şansla da alakalı elbette ama şu an dünyanın her tarafından tüm israil vatandaşları halen buraya akın ediyorlar, buradan ülkelerine geri çağırılan yabancılardan kimse ise dönmek istemiyor.
  • Kendimi güvende hissediyorum. burada bulunan tanıdığım kimse için endişelenmiyorum. sağlık bakanlığı bana sağlık çalışanı olduğun için muayene + test uyguluyor, elimin altında hastalarıma uygulayabileceğim sınırsız test var, maske vs malzeme sıkıntım ufukta bile görünmüyor.
  • Hala başbakan her gün tv’de karar alma hızı ve aldığı önlemlerin insan haklarına müdahaleri konularında sıkıştırılıyor. bunlara tek tek telefon bağlantısı, canlı yayına çıkma, basın toplantısı vs vs cevap veriyor. her şeyin kontrol altında olduğuna ülkede herkes emin.
  • En büyük derdim türkiye evet. hayatım boyunca biriktirdiğim bütün sevdiklerim orada. ailem, arkadaşlarım (kötü bir arkadaş olsam da) türkiye’deler ve onlara bir şey olmasından korkuyorum. hastalanırlarsa yüksek ihtimalle iyileşeceklerini biliyorum ama ülkeye bile gelemeyeceğim.
  • Deli annemle en son 3 gün önce sabah görüntülü konuştuk, “yaaa bu yaşlılar da cidden hep dışarda geziyorlar” diye yakındı. bunu söylerken ekranımda parkta yürüyüş yapıp güvercin besliyordu bir yandan. yaşı 63, kronik hastalığı da var. ne diyeyim şimdi ben buna?
  • Neyse, özetle israil’de durum bu ve yapılanların çoğu bizim de yapabileceğimiz şeyler bana kalırsa. tekrar herkese selam, umarım sıkmamışımdır, ara ara yine yazarım özellikle bu karantina zamanlarında. sorularınızın hepsine bakacağım. sizi seviyorum ve elbette lütfen,#evdekal.

Yazar; Ata

Sen, Bu konuda ne düşünüyorsun?

avatar
mutlakaoku.com © 2016 | Pdf Kitap İndir | Facebook video indir | Yorumlar Libros Gratis |