Tiyatro Sanatında Doğu mu? Batı mı?

DOĞU VE BATI / KÜLTÜRLERİNE GÖRE

• Tiyatro sanatı ; öncelikle kendini tepede gören veya gösteren insanların özellikle uzak durması gereken bir paylaşım biçimidir.
• B a t ı T i y a t r o s u, çok daha bilinçli olarak, oyuncunun kurgu ürünü kişiliği ile ‘gündelik’ (DOĞAL) bedenini bir tutması yolunda bir özdeşleşme esasına dayanır. tiaytro ne olursa olsun her iki ekolde de kollektif yapılan bir sanattır.

• Oyuncu hem günlük doğallığını yaşar hem oyunculuk görselliğine bürünür.Oyuncuda, yalnızca bu iki düzeyin varolduğu düşünülür. Önceden de belirtildiği gibi, her iki düzeyin tabanı, ‘psikolojik’tir.

• D o ğ u’da, özellikle geleneksel Japon Tiyatrosu’nun pek çok biçiminde, ara bir düzeyin varolduğunu rahatlıkla algılarız. Bu ‘ara’ (intermédiaire) düzey, oyuncunun ‘performans-rol’ kişiliği ile ‘gündelik’ bedeni arasındadır …

• Bir NO aktörü, sahneden çıkarken sanki hala gösterisinin bir parçasıymış gibi, son derece yavaş yürüyerek çıkar. Gösteri bittiğine göre, artık o, oyundaki oyuncu değildir, ama gündelik gerçekteki kişi de değildir …

• Bu, aşağı yukarı bir dakika süren bir ara devredir. Aktör bu biçimde, kendi yokluğunu oynamaktadır. (Yine ‘boşluk’!) Ama, ‘yokluk’, oyuncunun yarattığı bir gösteri oluyor.

• Asya tiyatrolarında hemen hemen her durumda görülen bu durum oyuncuların yetiştiği ekollerle de ilgilidir. Japon NO Tiyatrosunda, oyuncu, ayağını yerden kaldırmadan yürür …

• O, yer sanki kayıyormuş gibi ilerler. Bir denemeye geçildiğinde oyuncunun gövde durumunu aslında çokta rahatlatmayan bir denge konumu görülecektir.
• Asya oyunculuk ekolünde; oyuncuların denge ve vücut hareketlerine dikkat ediniz…
• Jestlere ve dengeye dikkat ediniz … Ve simgesel mimik/ jestler bunlar …

• Eğer bizler bunu denersek, ağırlık merkezimizin yer değiştirdiğini ve buna bağlı olarak da, genel dengemizin değiştiğinin farkına varırız.
• Eğer bizler de bir NO oyuncusu gibi yürümek istersek, dizlerimizi de hafif kesmek zorunda kalacağımız da ortaya çıkar.
• Buna bağlı olarak, belkemiği ve dolayısıyla da tüm bedenin yana doğru bir basıncı gerekir. Buraya dikkat ediniz …
• Bu durum bizlerin her an her yöne atlamaya hazır olduğumuz duruştur.

• Asya tiyatrolarında oyuncular gelenek olgusuna göre rol alır. Her oyunun geleneksel bir durumu söz konusudur … Asya usta çırak ilişkisinin tipik örneğidir … Her tiyatro okulu ve ekolünün yetiştirdiği ustalar ve çırak isimler de vardır …
• Geçmişte ustasının benzer yaptığını sahnelemekle kodlanmış bir tür oyunculuktur… Batı tiyatrolarında buna en yakın örneklemeler Bale ve klasik dans tiyatro gösterileridir…

• Deneyim soran arkadaşıma :))( Bir deneyim olarak sahnede, “Hamleti” bir biseksüel olarak; annesini de lezbiyen ilişkiler yatkın olarak düşlediğinizde;çokta ciddi reji hatası yapmazsınız…
• Bir büyüleyici atmosfer yaratıp/ oyunun içerisine bir çok sanat dalı olan -müzik-teknik ile girilen bir ritüel ortamı …. [ Böyle bir göstermeci – anlatım ortamı ]
• Aslında tamamen kurgu olan bir gündelik yaşam ilişkisi ve kabullenişler vardır … ”Gündelik yaşamda da ve ya dönem dönem girdiğimiz ritüeller de, merasimlerde böyledir …”
• Psikolojik etkiyi açarsak; Bir ekol / okul olgusu olması ve yaratılan usta çırak ilişkisini de seyircinin bilmesiyle oluşturulan toplu bir ritüel gösteri,tıpkı bir tören veya merasim gibi aslında …
• Dönem dönem bizde de seyirciyi oyuna almak için veya almayıp sadece belgesel gibi karşıdan izlemesi için uygulanan / oyuna katkı vermesi için yapılan kurgusallıklardır bunlar …
• Bir erkek oyuncunun “zenne olarak” kadın rolü yapması da Asya ekolünün ilginç gerçeğidir. …

Bu Konu, ÜAE‏ @VOLTRAN_2 Kullanıcı adıyla paylaşımlar yapan, bir Twitter hesabının, paylaşımlarından derlenerek oluşturulmuştur…