Halley Kuyruklu Yıldızı

Eski insanlar kuyruklu yıldızları felaket habercisi saydıklarından “disaster” kelimesi Latince dis-(ayrılan) astrum(yıldız)’dan geliyormuş.

• Kuyruklu yıldızların felaket habercisi olmadığını gösteren, ‘Kehanet öyle değil böyle yapılır’ diyen Edmond Halley’den bahsedelim.

• Edmond Halley’in bilime katkısı çok fazla. On parmağında on marifet, şöyle bir genel bilgi için: https://t.co/NemleLgkhB
• Halley, Newton’un Kütleçekim Kanunu’nu, Newton’dan sonra astronomik gözlemleri açıklamak için kullanan ilk bilim insanı. İyi de arkadaşlar

• Hatta Kraliyet Cemiyeti’nin (Royal Society) Newton’ın kitabını basması için ön ayak oluyor, sinsi Robert Hooke’a karşı onun arkasını alıyor.
• Robert Hooke ile Newton arasındaki meseleleri ve geçmiş ‘dedikoduları’nı inceleyen güzel bir yazı buldum. https://t.co/qB5XqxEM3C
• Neyse efem, Halley diyor ki Dünya’da benim erişebileceğim güvenilir, kuyrukluyıldız kayıtlarını bir toplayayım bakayım (18. yy başı he)
• İlk bulduğu kayıt da 1337 İstanbul’undan Bizanslı bir astronom olan, Nicephorus Gregoras’tan 🙂 Beyefendi şu çalışmasıyla ünlüymüş.

• Günün sonunda 1472-1698 Avrupa’dan yapılan kuyrukluyıldız gözlemlerini toparlamış. 1531, 1607 ve 1682 yılındaki gözlemlere eğilmiş.
• Önceden bu gözlemlerin hep birbirinden bağımsız değerlendirilirken Halley aslında bunların aynı kuyrukluyıldıza ait olduğunu göstermiş!
• Yanisi aynı gezegenler gibi kuyrukluyıldızların da uzun eliptik yörüngelerle Güneş’e bağlı olduğunu söylüyor. Kütleçekim rocks!

• Kehanet öyle değil, böyle yapılır: Halley hesaplıyor ki, bu kuyrukluyıldız 76 yılda bir Dünya’ya yaklaşıyor, 50 sene sonra yine gözlenecek!
• veee haklı çıkıyor 🙂 1758 sonlarında sahiden de ‘o’ kuyrukluyıldız dünyadan gözleniyor. Fakat Edmond Halley göremeden vefat ediyor 🙁

Sonrasında adı Halley Kuyrukluyıldızı koyuluyor, yine Halley’in hesaplamalarıyla uygun 1910 ve 1986’da Dünya’dan gözlenmiş <3