Issık Göl | Kırgız Efsaneleri

Sıcak Göl manasına gelen Issık Kul; dünyanın en büyük 2. dağ gölüdür. Kırgızistan’ın incisi olan Issık Köl, bilimadamlarına göre yerin birden çökmesiyle meydana gelmiştir. Issık Göl, bulunduğu soğuk coğrafyaya rağmen donmama gibi bir özelliğe sahiptir.

• Dünyanın en büyük 10 gölünden biri olan Issık Göl, bilimadamlarına göre toprağın aniden çökmesiyle oluşmuştur. Bu iddiayla örtüşen efsaneyi kısaca anlatalım:

• Gözlerinin parlaklığı sebebiyle Çolpan adı verilen kız büyüyüp evlenecek çağa geldiğinde tüm yiğitlerin gözdesi olmuştu. Kapısından talibi eksik olmuyordu. Çolpan tüm talipleri arasından ikisini kendisine yakın hissediyordu: Ulan ve Santaş.

• Ne yiğitlerden biri Çolpan’dan vazgeçiyor, ne de Çolpan bu iki yiğitten birini tercih edip diğerini karanlığa gönderebiliyordu. Sonunda işi bilek gücüyle halletmeye karar verdiler. Erkek erkeğe dövüşeceklerdi, kaybeden Çolpan’dan vazgeçecekti.

• İki yiğit aşkları için dövüşmeye başladılar. Bir Ulan, bir Santaş üstün geliyor ama bir türlü kavgayı nihayetlendirmiyorlardı. Günler geçti, yiğitler kanlarını döktüler, kemiklerini kırdılar ama pes etmediler. Sonunda akrabaları da müdahil oldular, tüm şehir birbirine girdi.

• İşin çığrından çıkması Çolpan’ı sarsmıştı. Bir şey yapmazsa onlarca yiğit birbirini kıracaktı. Elini göğsüne batırdı kalbini yerinden çıkardı, göğe kaldırdı. Artık o kalbe kimse sahip olamayacaktı. Kimsenin de birbirini kırmasına gerek kalmamıştı. Cansız bedeni yere yığıldı.

• Güzeller güzeli Çolpan’ın cansız bedeni, gören herkesi ağlattı. Ahalinin gözyaşları günlerce durmadı. Gözlerinden akan sıcak yaşlar birikti birikti, sonunda vadi gözyaşlarının ağırlığıyla çöktü. Issık Göl oluştu. Gökler ağladı, dağlar ağladı ve Issık Göl büyüdükçe büyüdü…

• Ulan ve boyu batıya, Santaş ve boyu doğuya yerleşti. O yüzden bugün bile Issık Göl bölgesinde yaşayan Kırgızlar o yönlerden esen rüzgarları yiğitlerin adlarıyla anmaktadırlar…

“Ey Issık-Kul, yeryüzünün gökyüzüne bakan gözü!

Sana sesleniyorum ey suları buz tutmayan göl!

Ey kutsal ebedî Varlık!

Kadere hükmeden Kök Tengri gözünü köpüklerine çevirdiği zaman, duamı O’na ulaştırasın diye, sana sesleniyorum!”

Yıldırım Sesli Manasçı / Cengiz Aytmatov