Uluslararası Uzay İstasyonu ve Görevleri! (’28 bin kilometre hızla!’)

Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS – International Space Station) dünyanın yörüngesinde dolaşan ve uzay ile dünya arasında bir istasyon olma niteliğini taşıyan merkezdir. Burada astronotlar uzay görevleri için bulunurlar. Aynı zamanda astronotların uzayda nasıl bir biyolojik değişim geçirdikleri de gözlemlenir ve toplanan bilgiler ışığında sonraki uzay görevlerinde kullanılır.

Uluslararası Uzay İstasyonu Gözle Görülebilir mi?

• Uluslararası Uzay İstasyonu eğer hava şartları müsait olursa çıplak gözle görülebilir. Geceleyin karanlığa bakıldığında bir yıldız kayması şeklinde görülecektir.
• Çıplak gözle görülme süresi ortalama 1 saniye civarında olacaktır. Bu sürenin kısa olmasının sebebi ise uzay istasyonunun dünyanın çevresini tam 28 bin kilometre hızla dönmesidir.
• Bu yüzden sadece bir göz kırpması kadar kısa bir süre içinde geçer. Elbette istasyonun içerisindeki astronotlar bu hızla döndüklerinin farkında değillerdir.
• Yerçekimsiz ortamda bulundukları için mutlak hız sıfır kilometre olacaktır. NASA tarafından Uluslararası Uzay İstasyonu’nun hangi tarihlerde ve saat kaçta ayın önünden geçeceği açıklanmaktadır.
• Bu durum ülkeden ülkeye de değişiklik gösterir. İstasyonun ayın önünden geçmesi yine anlık olarak gözlemlenir ancak ellerinde yeterli ekipman bulunan insanlar bu geçişi kayda alıp daha sonra ağır çekimde tekrar izleyebilirler.

İstasyonda Kaç Astronot Var?

• Uluslararası Uzay İstasyonundaki astronot sayısı şu anda beştir. Ancak değişik zamanlarda buraya astronotlar gönderilerek bir görev değişimi sağlanır.
• İstasyonda Amerikalı astronotların yanı sıra Çinli, Japon, İsrailli, Rus ve Kanadalı astronotlar da görev yapmaktadırlar.
• İstasyonun yörüngede kalabilmesi için sürekli olarak dönmesi gerekmektedir. Bu dönüş bazı zamanlarda yavaşlayabilir. İşte böyle yavaşlama durumları önceden tespit edilir ve istasyona gönderilen bir uzay aracı istasyonla kenetlendikten sonra onu yeniden hızlandırır.
• Aynı araç astronotlara ait kirli çamaşırları ve elbiseleri de alarak dünyaya geri döner. Bu ziyaret belirli zamanlarda tekrarlanır. Aynı zamanda buradan gidişte astronotlara yeni elbiseler, yeni yiyecekler de gönderilir.
• Astronotların uzay istasyonunda elbiselerini yıkamaları mümkün olmadığı için sürekli olarak kıyafetlerini değiştirmeleri gerekmektedir. Bu yüzden istasyonla dünya arasında ciddi bir elbise trafiği de yapılmaktadır.
• Adından da anlaşıldığı üzere burası Uluslararası Uzay İstasyonu olduğu için uluslararası uzay projesi kapsamında çalışmalar yapan her ülke uzay istasyonunu kullanabilir.
• Tabi ki bu ülkelerin buraya astronot gönderebilecek kadar gelişmiş bir uzay teknolojisine sahip olmaları gerekmektedir.
• Sovyetler Birliği’nin daha önce sahip olduğu Soyuz Uzay Üssü sebebiyle eskiden beri uzaya astronot gönderdiği bilinmektedir.
• Soyuz Uzay Üssü emekliye ayrılıp dünyaya geri getirildikten sonra Rusya yeni bir uzay üssü inşa etmemiş ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nu kullanmaya başlamıştır.
• Uluslararası Uzay İstasyonu kullanılarak yapılan en son test ise Amerikalı ikiz astronotlardan bir tanesinin uzay istasyonuna gönderilmesi olmuştur.
• Bu testte istasyona gönderilen kişinin uzayda kaldığı sürece nasıl bir değişime uğradığı gözlemlenmiştir. Yaklaşık olarak 14 ay uzayda kalan astronot ikizlerden bir tanesi dünyaya döndüğünde yapılan testlerde ikiziyle arasında bariz bir şekilde gen değişikliği saptanmıştır.
• Bir başka değişle uzayda kaldığı sürece astronotun genleri değişime uğramıştır. Elbette bu değişim gözle görülebilecek kadar büyük bir değişim değildir.

Bununla birlikte yıllar önce ispatlanan bir diğer değişim ise uzayda önemli ölçüde zaman geçiren astronotların uzayda kaldıkları süre zarfında yaşlanmalarının geciktiğidir. Uzayda bir şekilde zaman geçiren insanların yaşlanmaları da dünyadaki insanlara göre yavaşlamaktadır.