Kolomb Dünya Fuarı

Kristof Kolomb’un Amerika’yı keşfetmesinin 400. yıldönümü onuruna Mayıs 1893’te Şikago’da Dünya Kolomb Fuarı düzenleniyor…

• Ya da diğer ismi ile Dünya Kolomb Sergisi. 6 ay açık kalan sergiye 27 milyon kişinin geldiği söyleniyor.

• Dünya Kolomb Fuarı 19. yüzyılın en büyük, en yüksek katılımcı ve ziyaretçisi olan ve en geniş bütçeli fuarı olarak nitelendirilmiş.
• 1 Mayıs 1893’te Başkan Grover Cleveland bir düğmeye bastı ve yaklaşık 100.000 ampul şehri aydınlattı.

• Şikago’nun elektrik ile aydınlatılmasından sonra adı “Beyaz Şehir” diye anılmaya başlandı.

• Dünya Kolomb Fuar alanı Nikola Tesla’nın alternatif akım projesi ile aydınlatıldı.

• O zamanlar Nikola Tesla- Edison kavgaları var. Edison’ın doğru akımı ile aydınlatılması planlanıyordu ama Edison önerilen parayı beğenmemiş.
• Tesla, Edison’a önerilen paradan daha düşük bir para ile şehri aydınlatmış. Tabii o zamandan sonra Tesla’nın ünü almış yürümüş.

• İleride popüler olacak, dilden dile aktarılacak Tesla’nın sergisi.

• Tesla’nın “yıldırımların efedisi” diye tarif edildiği çok özel ve güzel bir pbs.
• Fuar alanına giriş bileti.

• Tüm dünyadan ülkelerin katıldığı fuarda, her ülke kendi kültürünü, teknolojisi tanıtma imkanı bulmuş.

• Tersane Topları, Yemen Kahvesi, Grit Sabunları, Çubukyan’ın ürettiği altın takılar, yün, pamuk, ipek vs. birçok ürün tanıtılmış.
• Fuarda, Osman Hamdi Bey’in “Cami Kapısında” tablosu Pensilvanya Müzesi tarafından satın alınmış.

• George Washington Gale Ferris Jr tarafından tasarlanan dünyanın ilk dönme dolabı Dünya Kolomb Fuarı’nda sergilenmiş.

• Dönme dolap o kadar popüler olmuş ki 10 yıl boyunca faaliyette kalmış.

• Dünya Kolomb Fuarı’nda sergilenen elektrikli yürüyen kaldırım.

• Neyse, bu fuar anlat anlat bitmez. İsterseniz daha sonra detaylı anlatırım. Başka bir konuya gelelim.
• 1933 yılına gelinirken Şikago’da yine fuar hazırlıkları var. Büyük gün. Şikago’nun kuruluşunun 100. Yılı. Yüzyıl İlerleme Fuarı olacak adı.
• Çok havalı ve özel bir açılışı olması gerekiyor. Sonuçta 100.yıl. Yine dünyada büyük ses getirecek bir fuar olacak bu.
• Ne yapsak ne yapsak diye düşünürken Yerkes Gözlemevi Müdürü Edwin Frost ilginç bir fikir öne sürüyor.

• Edwin Frost fuarın açılışını “Arcturus Yıldızı ışığı ile yapalım” diyor. İlginç değil mi? Nasıl olacak peki?
• Şöyle ki: 1930’ların başında Arcturus Yıldızı’nın uzaklığının 40 ışık yılı olduğu bulundu.

• 1893+40=1933 Yani şöyle olması planlanıyor. 1893 yılında Arcturus Yıldızı’ndan çıkan fotonlar 1933 yılında Dünya’ya ulaşacak.
• Şikago Dünya Kolomb Fuarı’nı Şikago 100 İlerleme Fuarı’na bağlamış olacaklar. Geçmiş zamanı şimdiki zamana bağlayacaklar.

• Herkes bu fikri çok sevdi, büyük iş adamları tarafından da desteklendi. Çünkü Büyük Bunalım dediğimiz zamanlar. Herkese moral olacak.
• 1893’te Arcturus Yıldızı’ndan çıkan ışınlar 1933 yılında Yerkes Gözlemevi 40 inçlik teleskobuna vuracak ve buradan fuar alanına yansıtılacak.
• Bir aksilik çıkmasın diye Harvard, Allegheny, Illinois gözlemevleri de Arcturus Yıldızı’ndan gelen sinyallere katkıda bulunmak için katıldı.
• Bu gösteriyi herkesin dinleyebilmesi için o akşam radyo yayınları da yapıldı.
• 27 Mayıs 1933 saat akşam 9’u gösterdiğinde gözlemevlerinden her biri Acturus Yıldızı’ndan gelen ışığı fotoelektrik hücresine aktardı.

• Fuar 2 yıl devam etti. Milyonlarca kişi fuara akın etti. Fuarın amacı bilimsel ilerlemeyi ve iyileşmeyi göstermekti.

• Geçmiş ile şimdiki zamanı birbirine bağlayan bu yaratıcı fikre hayran olmamak elde değil. Keşke biz de böyle bir şey yapabilsek.
• Ama o zamanlar kimsenin bilmediği bir şey vardı: Arcturus Yıldızı Dünya’ya 36 ışık yılı uzaktaydı… Bitti.