Akdamar Adası

Aghtamar, Ahtamar veya Türkçeleştirilmiş şekliyle Akdamar Van gölünün ortasında bulunan bir kaç adadan biri. Ermenice Աղթամար olarak yazılır. Bu yer ismine rastladığımız ilk yazılı kaynak IV. yy.’a ait. Ermeni Kilisesi’nin patriklik makamlarından biri asırlar boyu bu adadaydı.

• Adanın isminin nereden geldiği konusunda bilimsel tezler olmasına rağmen, en rağbet göreni kuşkusuz bir aşk hikayesi anlatan Ahtamar (Ախթամար, Akhtamar). Fakat yer isimleri benzer hikayelerden doğmaz, genelde var olan bir yer ismini açıklamak için halk bir hikaye yaratır.

• Bu yüzden birbirinden uzak, farklı, alakasız yerlerde çoğu kez aynı veya benzer hikayelere rastlamak mümkün. Folkloru bir kenara atıp bilimsel bir açıklama okumak istediğimizde, karşılaşacağımız en yaygın sav şu:

• Bilim insanlarına göre Aghtamar ismi iki kelimeden oluşan bir bileşik isim. Aght+a+mar. Aght’ın kelime anlamı kaya, mar ise deniz demek (Marmara’da da karşımıza çıkar mesela). Dolayısıyla Ağtamar deniz kayası, deniz taşı anlamı taşıyor.

• Ermenice Աղթամար, Aghtamar (Ağtamar) olarak yazılan bu yer ismi, söz konusu bahsi geçen aşk hikayesi olduğunda Ախթամար, Akhtamar, Ahtamar olarak yazılır.

• Aghtamar’ı anlatırken, Tamar adına da bir bakalım diye düşündüm. Yahudi ismi. Eski Ahit’te Davut’un kızıdır Tamar. Yunan ve Latin çevirilerde Thamar olmuş, Ermenice Թամար. Anlamı ise Palmiye. Aynı anlamda Ermenice kullanılan başka bir isim de var Արմաւենի, Armaveni.
• Gürcü Kraliçesi Tamar’dan olsa gerek, Kafkas Ermenileri arasında çok yaygın kullanılan bir isim olagelmiş eskiden beri. Uzun bir süredir Batı Ermenileri arasında da yaygın olarak kullanılıyor.