Tarikat ve Cemaatlere Denetleme Geliyor!

Tarikatler&cemaatlerin kapatılması veya denetlenmesi konusu oldukça gündem. Varolan yasalar çerçevesinde kapatılmalı diyen de var, kapatmakla olmaz sıkı denetlenmeli diyen de..Naçizane görüşümü aktarayım da eksik kalmayayım.

• 1) Meselenin kesin çözümü olmadığını bilerek başlayalım.
• 2) Her inanç (dini olmayan dahil), ideoloji,taraftarlık..aslında ona gönül vermiş insanlara ortak zemin yaratan, bir arada tutan, çoğu zaman sınırları ve keskin hiyerarşisi bulunmayan hayali bi devlet gibidir. Örneğin Fenerbahçeliler de bir yapılanmaya gidip devleti ele geçirebilir.
• 3) Bu meseleye paranoya ile yaklaşıp ‘totaliter’ çözümler getirmek insan doğasına karşı girilen bir mücadele olur ve hiçbir devlet bunu kazanamaz. Çin veya Kuzey Kore devletleri içerisinde dahi doğru zamanı bekleyen belli klikler, kendini gizleyen oluşumlar..vs muhakkak vardır..
• 4) Gelişmiş liberal batı toplumları da bu meseleyi kesin olarak çözememiş olmakla birlikte izledikleri 2 yolla işlerin çığrından çıkmasına engel olmuşlardır.
• Bunlardan ilki devlet dışı neredeyse her tür yapılanmayı şeffaf olmaları karşılığında ciddi anlamda özgür bırakmak ve vergi indirimi veya muafiyeti gibi şeylerle ödüllendirerek onları şeffaf kalmaya teşvik etmek. 2. yol da; kendi yapılanmalarını devlet kurumlarında kullanmamaları ve rant sağlamamaları için devlet denen aygıtı olabildiğince kendi öz görevleri içerisinde yani küçük tutmak.
• 5) Büyük olmakla, her işi yapmak, her yere yetişmekle övünen geniş yetkili sosyal devletler aynı zamanda çok sayıda devlet çalışanına, kadroya ihtiyaç duyarlar. Her alan devletin himayesinde olursa, bir alana ilgi duyanlar da tek yolun devlet içinde güçlü olmaktan geçtiğini görür.
• 6) Çağımızda etkin&güçlü devletler aslında küçük kalmayı başaran ve birçok alandaki yükü doğası gereği liyakatın en yüksek olmak zorunda olduğu özel sektöre veya sivil toplum kuruluşlarına bırakan devletlerdir. Firma müşteri STK da üye sayısını arttırmak için liyakate mecburdur.
• 7) Devlet kurumları da liyakat gerektirir elbette ama siyasiler kısa ve orta vadede kendilerini liyakat bulmaya değil oy almaya mecbur hissederler. Bu nedenle en teknik seviyede bile siyasi kadrolaşma başlar.
• İşte bu noktada eğer devlet her alanda icraat gösteriyorsa varolan siyasi iktidarın meşrebine göre (dindar ise tarikatler cemaatler, laik sol ise farklı solcu örgütlenmeler ve yapılar..gibi) o partiyi iktidara getiren tabandaki en organize oluşumlar kurumlarda güç kazanmaya ve neticede kendi örgütlerinin liderine hizmete başlar.
• 8) ABD de AB de lobilerle ve çıkar grupları ile doludur. Aradaki fark şudur: Washington veya Brüksel’de bu gruplar adına çalışan kimse kendini saklama gereği duymaz. Bilâkis şeffaflık herkesin işine gelir. Peki neden kurumlara sızmıyorlar?
• Bazen sızıyorlar ama batıda devlete ve kurumlara sızmak çıkar grupları açısından rantabl değil. Çünkü gelişmiş demokrasilerde güç sıklıkla el değiştirir. Liyakatli değilsen seni oraya yerleştiren adam gidince sen de gidiyorsun. O kısacık süre için dolap çevirmeye çift hayat yaşamaya risk almaya gerek görülmüyor..
• 9) Ancak seçimle dahi değişeceğine inancın düşük olduğu toplumlarda kuruma sızmak için uzun vadeli yatırım yapılıyor. Önceleri TRde siyasi değişimi oluyordu ama o zaman da güç siyasilerde değil ordudaydı. Orada bir değişim zor olduğu için orduda gizli yapılanmaya yatırım yapıldı..
•  10) Kısaca ne öneriyorum: — Tam şeffaflık karşılığında büyük özgürlük alanı ve bazı mali kolaylıklar — Şeffaf olmayı reddeden grupların (ama sadece dini değil hangi grup olursa olsun) kriminal kategoride değerlendirilmesi ve ona göre muamele görmesi — Küçük ve şeffaf devlet.

Yazar; Sertaç AKTAN @sertac_aktan

Menzil Tarikatı; Gavs Kimdir? Nasıl Çalışırlar? Mal Varlıkları Nedir?